اوجوبینیق و گئجه شری

سید حیدر بیات

Ucubınıq  və gecə şəri

اوشاق ایکن کیمسه‌نین بویونون اوجالیغینی منفی شکیلده تعریف ائدنده «ائله بیل اوجوبینیق‌دیر»، «ائله بیل گئجه‌شری دیر» یا «اوجوبینیق کیمی» و  «گئجه شری کیمی» دئییم‌لرینی ائشیتمیشدیم. حتی دئیه‌ردیلر اوجوبینیق ائله اوجا بوی ایمیش کی بیر قویونون باشینی کسیب سونرا اونو سونگوسونون باشینا تاخیب اوزادیب گؤیده گون کوره‌سینده پیشیره‌رمیش. بیر مشد اصغر عمی وارایدی دئییردی: «ایندی ده اوجوبینیغین بیر قیچی دورور، اونو میصیرده نیل دریاسی‌نین اوستونه آتیبلار و بیر کؤرپو کیمی اوندان قوللانیرلار!!!» بیر باشقاسی دا دئییردی «میصیر دؤولتی اونا بودجه آییریب و هر ایل او قیچ سومویوندن دوزلمیش کؤرپونو یاغلایارلار خاراب اولماسین». گئجه شری یه گلدیکده گئجه شری بیر اؤزوموزدن یئیی‌لره (اؤزوموزدن یئیی: جین، پری) اوخشار بلکه ده تخیلی بیر موجود اولمالی‌ایدی. دئدیکلره گؤره اونو گؤره‌ن چوخ اولموشدو، گئجه شری یالنیز گئجه گؤرونر، اینسانلارین یانینا دوشوب اونلار ایله گلر، هردن گئجه یاریسی سو سووارماقدان قاییدان اکینچی‌لری آغاجلار آراسیندان اونلر(səsləmək  :ünləmək)   و قورخودار. گئجه شری حاقدا ائشیتدیکلریم یالنیز بونلارایدی و سونرالار هئچ بیر ماحالدا و حتی هئچ بیر کیتابدا و یازی‌دا بیر شئی گؤره بیلمه‌دیم سانکی بو مسئله ائله بیزیم ماحالا بلکه ائله بیزیم کنده عایید اولموش بیر قونو اولا، یولداشلار بو حاقدا بیر شئی بیلسه‌لر قلمه آلمالارینی رجا ائدیرم.

اوجوبینیغا گلدیکده آمما قضیه فرق ائدیر. قورآندا حضرت موسایا حصر اولموش آیه‌لرده بنی اسرائیلین دیلیندن اوخویوروق: «فاذهب انت و ربک...» ماجرا بودور کی حضرت موسا بیر عمالقه‌نین شهرینه حمله ائتمک ایسته‌دیکده بنی‌اسرائیل اونونلا یولا گلمه‌ییب و دئییرلر: "سن تانرین ایله گئدیب اونلارلا دؤیوشون بیز بورادا اوتورموشوق" (مائده 24).

شهید مطهری‌نین یازدیغینا گؤره: «بو سؤز قورآندا نقل اولوندان سونرا پیغمبر زامانیندان بری یاشایان یهودیلرین باشینا قاخینج اولور و مسلمانلار اونلارا دئییرلر: سیز ائله بیر اولوس سوز (اولوس: ملت) کی دؤیوشدن قورخوب پیغمبرینیزین سؤزونه باخمادیز و یهودیلر ایسه بو سؤزه جاوابسیز قالمایالار دئدیلر: عمالیقه بیر عادی انسان دئییل‌دیرلر آخی، اونلار بئله اوجا بوی و وحشی اینسانلار ایدیلار، اونلارین ایچینده اوج بن عیناق وارایدی ....»

نه ایسه بو اوجوبینیق همن یهودیلرین قونداردیغی اوج بن عیناق‌دیر.

 یازیقلار اولسون ائللریمیز «دومرول»، «تومروس»، «آلپ ارتونقا» کیمی اؤز تاریخی و افسانوی شخصیت‌لریمیزین یئرینه یهودیلرین و شعوبیلرین قونداردیغی «اوجوبینیق»، «روستم» و ها بوکیمی شخصیت‌لری منیمسه‌ییبلر.

www.hbayat.com