|
روز جهانى زبان مادرى امسال فرق مىكند
بنابه گزارش "مركز پژوهشهاى مجلس جمهورى اسلامى ايران"، در ۶ سال
اخير نزديك به ۵ مليون نفر از دانشآموزان مردود شدهاند.
شنبه ۱ اسفند ۱۳۸۸
دويچهوله
سازمان ملل ۲۱ فوريه (۲ اسفند) را روز جهانى زبان مادرى اعلام كرده
است. به همين مناسبت در ايران و ديگر نقاط دنيا مراسم مختلفى
برگزار مىگردد. استقبال ايرانيان از روز زبان مادرى گفته
مىشودامسال با سالهاى ديگر تفاوت دارد.
مردودى به دليل ندانستن زبان فارسى
در آستانهى فرا رسيدن روز جهانى زبان مادرى هشدار بسيارى از
كارشناسان تعليم و امور تربيت مبنى بر "افزايش مردودى" در مناطق
قومى تائيد شد.
در گزارش "مركز پژوهشهاى مجلس جمهورى اسلامى ايران" آمده است، در
۶ سال اخير نزديك به ۵ مليون نفر از دانشآموزان مردود شدهاند.
كارشناسان تائيد مىكنند، بيشترين ميزان مردودىها در مناطق قومى
كشور بوده است.
شيرزاد عبدالهى، كارشناس مسائل آموزش و پرورش با اشاره به ميزان
بالاى مردودىها در مناطق قومى به سايت "خبر آنلاين"، مىگويد:
«كودكانى كه در اين مناطق به مدرسه مىروند به دليل عدم آشنايى به
زبان فارسى و مواجه با آن، دچار شوك وحشتناكى مىشوند و خود را
نمىتوانند تطبيق دهند.»
عبدالهى در ادامهى صحبتهايش نتيجه مىگيرد، اجراى اصل ۱۵ قانون
اساسى سبب كاهش چشمگير آمار مردودىها در مناطق قومى خواهد شد.
"هرگز در ايران دعواى زبان نداشتيم"
دكتر ضياء صدرالاشرافى، محقق آذربايجانى معتقد است، زبان مادرى با
هويت هر انسان آميخته است. وى در گفتگو با بخش فارسى دويچهوله
تاكيد مىكند: «ما هرگز در ايران دعواى زبانى نداشتيم كه به ديگران
بگويند، حق خواندن و نوشتن به زبان مادرى را نداريد.»
صدرالاشرافى در ادامه مىافزايد: «اين مسئله بويژه براى كودكان
ايجاد اشكال كرده است. بهنحوى كه اخيرا وزير آموزش و پرورش گفته
اعلام كرده ۷۰ درصد كودكان دوزبانه اشكال دارند و ما اين اشكال را
به اصطلاح با "روش جمهورى اسلامى" به اين صورت حل بكنيم كه كودكان
از همان سال اول زبان مادرى را فراموش كنند، تا مساوات برقرار
شود.»
مهد كودك به جاى زبان مادرى
كارشناسان مىگويند، دانش آموزان كلاس اول در مناطق قومى از نخستين
روزها مجبور مىشوند به زبان مادرى خود فكر نكنند و به اين ترتيب،
ارتباط فكرى، ذهنى آنها با دنيائى كه در آن بزرگ شدند، قطع
مىگردد.
به قول اين كارشناسان، دولت براى از بين بردن اين نقصان و براى
پيشگيرى از افت تحصيلى در مناطق قومى در سالهاى اخير به ميزان
قابل توجهى، مهد كودك ساخته است، تا كودكان از سنين پائينتر به
جاى زبان مادرى خود، زبان فارسى ياد بگيرند.
ممنوعيت زبان مادرى در كلاس اول
از سوى ديگر آموزش و پرورش در مناطق قومى با برپائى سمينارهايى
تلاش كرده است، مشكلات معلمان مناطق دوزبانه را حل كند. اين اداره
در مناطق قومى به معلمان بومى ابلاغ كرده است، با دانش آموزان به
زبان مادرى آنها سخن نگويند. كارشناسان انتقاد مىكنند، اين
اقدامها تابحال نتيجهاى نداده و اين گونه روشها كارشناسانه
نبوده است.
ادامهى اين روند سبب نارضايتى والدين كودكان هم شده است. در يكى
از طومارهايى كه پيش از آغاز سال تحصيلى در ايران جمع آورى شده،
اولياء دانش آموزان به اين گونه روشها اعتراض كردند. آنها نوشتند:
«اين قابل قبول نيست كه با طرح حساسيتهاى امنيتى، تدريس به زبان
مادرى ميليونها دانش آموز را ممنوع كنند.»
برگزارى روز جهانى زبان مادرى در كانادا
همزمان با برگزارى مراسم ويژهى روز جهانى زبان مادرى از سوى
سازمان ملل، ايرانيان مقيم خارج نيز به اين مناسبت در تورنتو
كانادا و همچنين در برلين، پايتخت آلمان مراسم برگزارخواهند كرد.
بهنظر انصافعلى هدايت، روزنامهنگار، امسال برگزار روز جهانى زبان
مادرى با سالهاى ديگر تفاوت دارد. وى در گفتگو با دويچه وله
دراينباره چنين توضيح مىدهد: «امسال در شهر تورنتو چندين مراسم
بطور همزمان و يا پشت سرهم در روزهاى متفاوت خواهد بود. بخش اصلى
درخواستهاى برگذاركنندگان احترام به زبان مادرى و رسمى بودن آن در
ايران هست.»
اين روزنامهنگار آگاه به مسائل قومى در ايران در ادامهى
صحبتهايش مىافزايد: «در ايران هيچ حركتى چه از طرف دولت حاكم و
چه از طرف مخالفين به نتيجهاى نمىرسد مگر اينكه به خواست اقوام
توجه بكنند و در برنامههاى دولت به آن اولويت بدهند.»
مراسم روز جهانى زبان مادرى در برلين
حافظ مهين، يكى از سازماندهندگان مراسم روز جهانى زبان مادرى در
شهر برلين است. وى در گفتگو با بخش فارسى صداى آلمان مىگويد: «اين
مراسم از سوى انجمن فرهنگى آذربايجانيان مقيم شهر برلين برگزار
مىشود. در اين مراسم مهمانانى از تركيه از جمله سيف الدين
آلتايلى، فولكلورشناس، نويسنده و متخصص ادبيات آذربايجانى و از
آمستردام هلند مختار شمس سياست شناس شركت خواهد كرد.»
حافظ مهين هم هدف اصلى برگزارى مراسم روز جهانى زبان مادرى را
آزادى تدريس زبان مادرى در ايران مىداند. وى تاكيد مىكند كه در
ايران مسئله حق تدريس به زبان مادرى به خواست عمومى مردم آذربايجان
تبديل شده و اين مسئله اكنون از جنبه روشنفكرى و محفلى خارج شده و
به نوعى جنبه تودهاى پيدا كرده است.
نگرانى سازمان ملل از نابودى زبانها
سازمان ملل در يكى از گزارشهاى سالانهى "برنامه توسعه انسانى"
يادآور مىشود كه «خواست گروههاى قومى، مذهبى و زبانى نياز به
رسيدگى جدى و فورى دارد و ثبات بينالمللى و توسعهى انسانى در قرن
بيست و يكم را تحت تاثير قرار خواهد داد.»
اين سازمان از دولتها مىخواهد كه حق اقوام ساكن كشور خود را براى
آموزش به زبان مادرىشان به رسميت بشناسند و زمينهى تدريس زبان
آنها را در نظام آموزشى كشورشان فراهم آورند.
در بسيارى از كشورهاى دو يا چند زبانه، يادگيرى زبانها بصورت
طبيعى انجام مىگيرد و جزو امتيازات مردمانى است كه در آنجا زندگى
مىكنند. در اين كشورها فرهنگها و زبانها عامل تهديد نيستند،
بلكه به عنوان يك ارزش و گوهر گرانبها معنوى به آنها ارج گذاشته
مىشود.
|
|
آرشيو ا
ادبيات ا
اوشاق ا
قادين
ا
رئداكتوردان 