وظیفه جنبش دانشجویی آذربایجان در آستانه سالگرد قیام 1 خرداد

ارکین چاغری

چند روز بیشتر تا اول خرداد باقی نمانده است. روزها و شب ها به سرعت در حال گذر هستند و بزودی با این روز تاریخی روبرو خواهیم شد. در این مقاله سعی خواهد شد، بر چرایی و چگونگی برگزاری بزرگداشت قیام اول خرداد پرداخته شود. در ادامه اقداماتی که جنبش دانشجویی آذربایجان با توجه به ویژگی ها و توانایی های این جنش می تواند برای در هم شکستن هژمونی قدرت انجام دهد مورد بحث قرار خواهد گرفت. بسیاری از این اقدامات براساس کارکرد جنبش دانشجویی آذربایجان پیشنهاد خواهد گردید.

فضایی که هم اکنون در آذربایجان حاکم است بسیار شفاف و آشکار است. نیروهای اصلاح طلب، ملی مذهبی، چپ و سلطنت طلب در پی تسلط همه جانبه نیروهای محافظه کار در کل کشور تقریبا نابود شده اند و هیچ صدای مخالفی در فضای سیاسی کشور مگر فریاد جسورانه جوانان مللیت چی به گوش نمی رسد. مبارزه در چنین فضایی ویژگی ها ی مخصوص به خود دارد. از یک سو هر حرکتی به خاطر نبود هیچ جنبش دیگری توجه حاکمیت را به خود جلب می کند و به خاطر نبود هیچ جریان تاثیرگذار دیگری حاکمیت می تواند بر روی این جریان تمرکز کند از سوی دیگر همین نبود جریان دوم باعث می گردد مردم به آرامی این را قبول کنند که نماینده معترضین، حرکت ملی آذربایجان است. چراکه آنها نیز همانند حاکمیت در این روزهای سخت کسی را میدان دار و آماده مبارزه نمی بینند. هر ملتی برای آزادی ناچار از پرداخت هزینه و گذر از این روزهای هیجان انگیز و گاها اضطراب آور است. بدون تردید راه سخت و نفس گیری پیش روی ملت آذربایجان و جوانان مللیت چی است و نسل جوان ما نیز لیاقت، جسارت و آمادگی گذر از چنین روزهای طوفانی و سهمگین را دارد. هرشب بعد از این که شهر در تاریکی غرق شد جوانان مبارز با عشق به آزادی خیابان ها و کوچه های شهرها روستاهایمان را برای رساندن پیام قیام یک خرداد می پیمایند. عده ای ممکن است دربند دشمنان آزادی ملت آذربایجان اسیر شوند اما آنها که باقی می ماند دوباره برای شب فردا و برای اول خرداد آماده همه گونه فداکاری خواهند بود و توده ملت آذربایجان درس غلبه بر هراس از روزهای سخت را از مبارزین جوان خواهند آموخت. ما برهراس از تاریکی غلبه خواهیم کرد چراکه بر روشنایی آزادی ایمان داریم.  

لزوم بزرگداشت اول خرداد چیست؟ ما در یک مبارزه ملی مسئولیت تاریخی خود را به جای می آوریم. در یک طرف مبارزه فعالین مللیت چی به نمایندگی از ملت آذربایجان و در طرف مقابل حاکمیت قرار دارد. آنچه که مسلم است حاکمیت از تمام نیروها و قابلیت های نظامی، اطلاعاتی و رسانه ای خود و از تمام حیله ها و ترفندها برای غلبه بر ملت آذربایجان بهره خواهد برد و فعالین نیز باید از تمام توان نیروی انسانی خود که بزرگترین دارایی ملت است، استفاده نمایند. اکنون وضع نیروهای سیاسی و جنبش های اجتماعی به گونه ای است که حرکت ملی آذربایجان می تواند با مقاومت و تحمل بر مشکلات نقش های تحمیلی حک شده بر ذهن مردم به دست استعمارگران ترک ستیز را پاک نماید. در شرایطی که ناامیدی و ترس از حاکمیت تمام مردم ایران و جریان های سیاسی و اجتماعی را در کام خود فرو برده است حرکت ملی می تواند امید بخش دلهای هراسیده و ناامید باشد. ما در شرایط بسیار مهمی قرار داریم؛ باید آمادگی لازم برای پرداخت  بهای آزادی ملت دربندمان را داشته باشیم. مبارزین باید به اقشار محافظه کار ملت، مبارزه با "هراس از استبداد" را قبل از مبارزه با خود "استبداد" بیاموزند. ملت آذربایجان آنچنان قدرتمند است که در صورت آگاهی و نهراسیدن از قدرتمداران سرکش، این استعمارگران فارس گرا را به زانو در آورد. شب نامه ها، پیام های کوتاه و... می تواند به مردم بباوراند که اینبار نیرویی از همین جوانان آنها حاکمیتی را که تمام جریان های سیاسی نتوانستند آنرا به زانو در آورند، گرفتار کرده است. این مهم ترین برداشت ما از خرداد امسال خواهد بود. بنابراین حتی اگر بر اثر فشار شدید امنیتی ما نتوانیم تظاهرات هایی همانند سال قبل برگزار نماییم، فضای ملتهب شهرهایمان باعث خواهد شد تا مردم به وضوح متوجه هراس حاکمیت متکبر شوند. به خاطر نداشتن آمادگی از طرف مبارزین و تشکیلات ها برای در دست گرفتن کنترل شهرها برای مدت طولانی، تظاهرات ها فقط کارکرد آگاهی بخشی و نمایش قدرت را دارند. از اینرو می توان با اقدامات دیگری که این دو کارکرد را داشته باشند به هدف خود رسید. در این راستا همانا مجبور کردن حاکمیت برای حضور در خیابان ها متعاقب ترسی که از پخش خبر تجمع وتظاهرات به وجود خواهد آمد، مهمترین اقدام ما می تواند باشد.

دانشگاه بخاطر شرایط ویژه خود در این چند روز که فشار امنیتی افزایش خواهد یافت، می تواند نقش بسیار تعیین کننده ای داشته باشد. حاکمیت سعی خواهد کرد با حضور فیزیکی در مکانهایی که امکان بسیج عمومی یا امکان تشکیل هسته اولیه برای آغاز تظاهرات وجود دارد و بخصوص مکانهایی که در اطلاعیه ها از آنها نام برده شده است، از همان لحظات اول از شروع حرکت جلوگیری نماید. با توجه به اینکه امکان حضور مستقیم نیروهای نظامی در داخل دانشگاه بسیار کم است دانشجویان می توانند هسته های اولیه را با هماهنگی از دانشگاه تشکیل دهند و به مردم بپیوندند. یا در صورتی که به خاطر زیاد بودن فشار امنیتی امکان حرکت در داخل شهرها وجود نداشته باشد، دانشجویان می توانند دانشگاه را به عنوان آلترناتیو انتخاب کنند. مثلا دانشجویان در تبریز می توانند با حضور در میدان آبرسان نیم ساعت قبل از شروع تظاهرات به طرف بازار و راستاکوچه حرکت نمایند؛ از این طریق قدرت کنترل نیروهای نظامی کاهش خواهد یافت و بر اثر کاهش تمرکز نیروهای امنیتی هسته های مختلفی می تواند شکل بگیرد. در صورتی که فشارها امکان حرکت در داخل شهر را از مردم سلب نماید، دانشجویان می توانند مقابل درب اصلی دانشگاه و یا داخل دانشگاه تجمع نمایند. این کار می تواند مطابق با شرایط شهرهای مختلف آذربایجان و دانشگاههای آنها انجام گیرد.

تبلیغات گسترده قبل از مراسم دو نتیجه مهم را در پی دارد. اول اینکه مردم با آگاهی از چنین روزی می توانند در تظاهرات شرکت نمایند و دوم اینکه با اینکار ترس از حاکمیت و باور بر قدرت آن در نزد افکار عمومی در هم خواهد شکست. اما فضای امنیتی این چند روز باقی مانده پخش شب نامه و اطلاعیه را مشکل خواهد کرد، دانشگاه یکی از مهمترین نقاطی است که می توان با پخش اطلاعیه و تجمع قبل از 1 خرداد افکار عمومی را متوجه این روز کرد. بخصوص دانشگاههای پیام نور و آزاد که دانشجوی بومی بیشتری دارند، فضای مناسبی برای پخش اطلاعیه می باشد.

دانشجویان می توانند با خبر نامه ها و ویژه نامه هایی به تحلیل و بررسی وقایع  خرداد بپردازند. این کار هم جنبه خبررسانی و هم جنبه تحلیلی می تواند داشته باشد.

 از قدرت خبر دهندگی SMS ها نباید غفلت کرد. ترس بیش از حدی که از امکان کنترل پیام های تلفنی به وجود آمده است، باعث کاهش قابل توجه خبررسانی از طریق این وسیله تاثیرگذار شده است. هرچند ممکن است پیام های تلفنی بعضی از فعالین نام آشنا کنترل گردد اما بقیه فعالین باید از آن استفاده کنند. نباید نادیده گرفت که خبررسانی از این طریق بسیار کم هزینه تر از پخش شب نامه می باشد در حالی که گستره تاثیرگذاری آن بسیار زیادتر است. در ضمن طبیعی است که فعالین تنها در روزهای قبل خرداد بتوانند از پیام های کوتاه تلفنی استفاده نمایند چراکه طبق اطلاعات رسیده شبکه مخابرات در این روز و حتی به احتمال بسیار قوی یک روز مانده به این روز تمام ارتباط های تلفن همراه را قطع خواهد کرد.

خبرهای موثق رسیده حاکی از آن است که حکومت قصد دارد بعضی از فعالین تاثیرگذار را قبل از خرداد دستگیر نماید تا نقش های محوری در جهت دهی این اعتراض ها دست گیر شوند و بقیه برای در امان ماندن از دست نیروهای امنیتی مکان خود را تغییر دهند و از این طریق ارتباط فعالین از همدیگر قطع گردد. از اینرو فعالین می توانند قبل از اقدام حکومت پیش دستی کرده و مکان خود را بگونه ای تغییر دهند که حاکمیت به آنها دسترسی نداشته باشد و خود آنها از محل استقرار همدیگر اطلاع داشته باشند. دانشگاه و فعالین دانشجویی به خاطر شرایط ویژه دانشگاهها و خوابگاهها از دسترس گسترده نیروهای امنیتی در امان هستند. بنابراین می توانند نقش سازمان دهندگی و ایجاد ارتباط را بهتر ایفا کنند.

باید از هر گونه حرکتی که باعث تفرقه در بین فعالین می شود، خودداری کرد. مثلا اخیرا عده ای از دانشجویان دانشگاه تبریز با نسب پرچم حزب خود بر در دانشگاه تبریز سعی کردند حرکت های این دانشگاه  و جنبش دانشجویی را بنام خود مصادره کنند و یا پخش اعلامیه های فراخوان این تشکیلات که به نظر می رسد بجای تبلیغ 1 خرداد برای تبلیغ رهبر این تشکیلات و پرچم آن به مردم طراحی شده اند، بسیار حساسیت برانگیز است.

با ایمان به پایداری و هوشمندی فعالین 1 خرداد را با حماسه ای دیگر می توان به پایان برد.