Dəyirmançı və Eşşək

Bir dərmançı, oğlu ilə birlikdə eşşəyi sürüb bazara satmaq üçün aparırdılar. Bir az yol getdikdən sonra qabaqlarına bir dəstə qız çıxdı. Qızlardan birisi dəyirmançı ilə oğlunu görcək dedi:

Görün nə ağılsız adamdırlar, eşşəyi boş-boşuna qabaqda sürüb aparırlar, heç biri də onun üstünə minib və bir az rahat olmaq estəmirlər. Bu sözü eşitcək, oğlan atılıb eşşəyin belilnə mindi. Yolun bir azını sevinə-sevinə getdilər. Bu dəfə də onlara bir neçə qoca tuş gəldi. Qocalardan biri yoldaşlarına dedi:

Baxın, zaman necə dəyişibdir, daha
kimsə qocalara və ağsaqqallara ehtiram etmir. Bu tənbəl və qeyrətsiz oğlana baxın, çox rahatlıq ilə eşşəyin üstündə oturub, düşünmür ki qoca dalınca sürünür.

Düş yerə, tənbəl boynu yoğun, qoy yazıq kişi də bir az minsin, yorğunluğunu alsın. Bu sözü eşidincə, dəyirmançı oğlunu endirib özü ulağa mindi. Bir az keçməmiş qabaqlarına bir dəstə arvad-uşaq çixdı. Arvadlardan birisi üzünü dəyirmacçıya tutub dedi:

Anlamaz qoca, sənin ürəyində heç rəhm yoxdur? Özün rahat və asudə eşşəyin üstündə oturb, yazıq uşağı da dalınca yügürdüsən?

Yazıq dəyirmançı bu sözlərdən çox
utabıb, çəkdi oğlunu da dalına mindirdi. Kəndə yaxınlaşanda bir kişi dəyirmançıdan soruşdu:

Bu ulaq sizin özünüzün deyil?

Dəyirmançı dedi:

Niyə özümüzündür, özümüzündür.

Kişi dəyirmançıya dedi:

Özününkü olsaydı, belə eləməzdin, heyvan eşşəyin az qalır yük altında beli sinsin. Sizin insafiniz olsa, bir az da onu dalınıza alarsınız. Dəyirmançı bunu eşidəndən sonra eşşəkdən endi, oğlunu da endirdi. Sonra da ağacın bir başını öz çiyninə, bir başını da o kişinin çiyninə qoyub eşşəyin də əl-ayağını bağlayıb çiyinlərinə aldılar. şəhərə gedən yolda bir körpü var idi. Körpünün altından dərin bir çay axırdı. Dəyirmançı ilə kişi eşşək çiyinlərində körpünün üstündən keçərkən, orada bunlara baxan və körpünün dövrəsinə yığışan adamlar onlara çox güləndə, birdən eşşək adamların səs-küyündən hürküb əl-ayağı bağlı çayın içinə düşdü. Çayın suyu yazıq eşşəyi götürüb apardı.

Dəyirmançı utana-utana, yorğun-
arğın öz kəndlərinə qayıtdı. Yolda öz-özünə düşünürdü:

-Istədim hamını özümdən razı salam, heçkəs məndən razı olmadı, artıq payı eşəyimi də əldən verdim!