Sona sulduzlu

Imminin toya getməsi

Dörd-beş il olardı, Immi Əliyə ərə getmişdi. Immi sağlam, gözəl, sevimli bir qadın idi. Onun iki qızı vardı. Əli evlənəndə Imminin önünə bir çox şərt qoymuşdu. Toylarda oynamamaq da bu şərtlərdən biriydi.

Immi toyda oynamağı çox sevərdi. Bu mahalda toylar həvtələr sürərdi. Gənclər saatlarca dincəlmədən yallı gedərdilər.

Əliylə evləndikdən bəri Immi, toylarda oynamaqdan uzaq qalmışdı. Bə’zən toy evində işliyə-işliyə qoca qadınlarla bir az oynamışdı. Bu gün toy Imminin yaxın qonşusunda, öz bacılığının toyu idi. Imminin könlü istəyirdi, bacılığının toyunda oynasın. Ancaq Əlidən qorxurdu. Əli demişdi "görəm oynayırsan öldürərəm". Kübra bacı gəlinin anası, Imminin gözlərində həsrəti görüb, ona demişdi."Ay qızım, Immi, nədən dayanıbsan? Get geyin oyna! Əli söz desə mən cavabını verərəm." Immi allahdan istəyirdi biri belə bir söz desin, onun suçunu boynuna alsın. Ancaq hələ tez idi. Hava gərək yaxşı qaranlıqlaşa. Immi qızları yatırtdı. Gəlinin xannənəsinə yalvardı uşaqlarına baxmaq üçün bir saat onun evində qalsın. Əlidən daha xəbər olmazdı. O, beş-on başqa kişiylə araq içib, qumar oynayırdı. Immi yaxşı paltarlarını geydi, getdi. Qorxudan, həyəcandan Imminin ürəyi titiriyirdi. Qorxaraq oyuna girdi. Çox çəkmədi qorxunu unuddu. Immi oynamırdı, deyəsən qanad açmışdı, uçurdu. Immi oynamaqdan elə ləzzət aparırdı, nə vaxtdan xəbəri varıydı, nə də kimlərlə əl-ələ oynadığından.

Gecədən bir-iki saat geçəndən sonra o, evinə qayıtmışdı. Əlidən bir xəbər yox idi. Immi paltarlarını soyunub ev paltarlarını geydi, yatdı. Gəlinin xannənəsi də nağaradan, zurnadan cana gəlmişdi. O, burda yerini xoş görüb, qalıb, yatmışdı. Immi yatmışdı. O, yuxuda yekə bir dənizin qırağında oynayırdı, qanatlanıb uçurdu. Birdən-birə qanadları qırıldı, dənizə düşdü. Diksindi, yuxudan oyandı.

Qaranlıqda bir nəfər onu amansız düyürdü. Immi özünə gəldi. Döyənin Əli olduğunu anladı. Əlinin təpikləri altında Imminin anadan əmdiyi süt burnundan gəldi. Qışqır bağıra qoca da uşaqlar da oyandı. Qoca qarı çırağın işığını ucaltdı. Əli div kimi Imminin üstünə düşmüşdü. Nə gücü varsa yumruqlarını Imminin üzünə başına endirirdi. Qoca qarı istədi yaxın gəlsin, Əli bir yumruqda ona yetirdi. Qoca qarı mazalaq kimi yerdə bitdi. Qoca, özünə gələndə qaçdı eşikdə "ay-havar!" saldı. "Gəlin Əli Immini öldürür" deyə bağırdı.

Çox çəkmədi ev doldu, bir neçə arvad-kişi Əlinin əl-qolunu tutub, evdən çıxartdılar. Imminin gözəl, yumru üzü, gözəl gözləri, çatma qaşları daim gülümsəyən dodağları şişmişdi, görüşmürdü. üzü bir parça şırım-şəhrə al qan içində idi. Ağzının, burnunun, başının qanı bir-birinə qarışmışdı. Qadınlar Immini huşa gətirmək üçün ona tüstü, su verdilər. Onun yaralarını yuyub bağladılar. Kübra xanım Əliyə qarqış eyləyirdi. O, ağlıyaraq özünü qınayırdı. "Məni bağışla, mən səni yolundan eylədim" deyirdi. Kübra ilə qaynanası, Imminin yanında qaldılar. Səhər açıldı. Kübra evinə getdi. Immi nin ağrısı birə-min artmışdı. Qarını, yuxu tutmuşdu. Iyirmi yaşında Immi çox çətinliklə yerindən qalxdı. O, Əlinin yaxtanına yaxınlaşdı. Yaxdanın altından açarı çıxartdı. Yaxdanı açdı. Bir düyünçənin içindən bir şey götürdü. Qara bir zadı dörd yerə böldü, yumrulayıb, bir piyalə suyla atdı, diyəsən həb atır. Sonra yatağına girdi. Immi yaşamında ata-anasından bir neçə şapalaq yemişdi, ancaq belə bir kötəyi kimsədən yeməmişdi. Axı Immi eplainlə bir insan deyildi ona, bir sözü iki dəfə’ deyəsən. Immiyə çox ağır gəlirdi, kəndlilər onun yatağını ayaqlayıb, onu öz həyat yoldaşının əlindən qurtarsınlar. Bir də bu ki Əli özü gecələr səhərəcən içmə içib qumar oynayanda kimsə ona bir söz demirdi. Ancaq Immi bir saat başqa qadınlar kimi oynamağa, canını qoymalıydı. Bu fikir Immini yaralarından daha çox göynədirdi. Immi gözlərini evə dolandırdı. Körpələri yatmışdı. O, öz özünə düşündü. "Mən öləndən sonra bunlara kim yiyə çıxacaq?" Qorxu canını aldı. Qocanı oyatdı, o, bacılığının dilincə qocaya xannənə deyərdi. Hər kim Immini bu halda görsəydi, deməzdi tiryək onu öldürüb, deyərdi yüzə-yüz Əlinin təpikləri onun canını alıbdır. "Xannənə qalx, qurbanın olum! Qaç oğlunu bura gətir! Tez ol! Ölürəm!" Bir azdan sonra Kübrayla əri Imminin yastığının dibini kəsib, Imminin son sözlərinə şahid oldular. Immi danışırdı. Gözlərinin hərəsi bir yana axırdı. Immi deyirdi, "Yaz Cavad qardaş, yaz! Mən Immi Məhəmməd-Əlinin qızı, işləmişdim, yorulmuşdum. Belim yaman ağrıyırdı,plain istədim bir az tiryək atam yorqunluğum çıxa. Bilmədim o qədər tiryək çoxdur. Indi ölürəm. Mənim ölümümdə kimsənin suçu yoxdur. Əlini evləndirin, uşaqlarım arada qalmasınlar!" Immi mürəkkəb istədi. Bu arada, bilmirəm kim Əlini gətirmişdi. Immi barmağını kağızın altına basdı. Əli, gecədən bəri arvadının üzünü görməmişdi. Immini tanımaq olmurdu. üzü-gözü şişmişdi. Gözləri güc ilə görünürdü. Onun gözəl Immisindən bir meyit, bir də bir kağız qalmışdı. Immi son nəfəslərini çəkirdi. Xalq ağlaşırdı. Divarın o yanında toy dağılıb, divarın bu yanı ölü yerinə çevrilmişdi. Əli it kimi peşman olmuşdu, ancaq atalar demişkən peşmanlıq bərə bitirməz. Immi koma içində son yuxusunu görürdü. Immi yuxuda görürdü ölü yerinə gedibdi. Xalq ağlaşır o da onlarla birlikdə ağlayır. Immi ondan-bundan soruşurdu."Ay balam ölən kimdir?" Kimisi: Bir cavan gəlindir" dedi. Ölünü apardılar, təpənin dalında olan qəbirstanlıqda quyladılar. Hamı dağıldı, evinə getdi. Immi də istədi evinə qayıda, ancaq onu qoymadılar. Kimsə: Ölən sən imişsən! Səplainn qayıda bilməzsən", dedi. Imminin az qaldı bağrı çatlasın. "Yox belə bir zad ola bilməz. Mən daha cavanam. Mənim iki yiyəsiz körpəm qalar. Mən istəmirəm indidən öləm", deyə bağırdı. Immi çalışırdı qalxıb qaçsın, ancaq bir neçə kişi onu qəbirə soxurdu. Immi nə gücü varsa zor verib ayağa qalxdı. Gözünü açdı, gördü öz evində yerinin içindədir. Başının üstünü çoxlu adam tutub, hamı oxşayıb ağlaşırdı. Immi, bibisinin: Allaha şükür! Daha ölməz, xətər sovuşdu" dediyini eşitdi. Əli ağlayırdı: Niyə Imminin qədirini bilmədim? Bu yazığın ölümünə mən bayıs oldum. Ancaq bu dilsiz vəsiyyət yazdırıb, mənim suçumdan keçibdi" deyə düşünürdü. Əli, Muxtara yaman deyirdi. Muxtar gəlib "Əlağa arvadın əhsən yaxşı oynayır. Namərdin qızı quş kimi uçur" deməsəydi, bu sözlər Əlinin qeyrətinə dəyməsəydi, belə olmazıydı. Muxtarın, bu sözləri Əlinin ağlını başından çıxartmışdı. O, arağını yerə çırpıb, kartları cırmışdı. Yoldaşları qabağını kəsə bilməmişdilər. Qisas almağa evə gəlib yaşam yoldaşını ala qanına boyamışdı!

Indi isə, Imminin ayaqlarının altında oturub, allaha dəxil düşmüşdü. "Allah səni and verirəm öz allahlığına, Immini mənə çox görmə! Onu mənə qaytar! And içirəm ömrüm var bir insana, bir heyvana əl qaldırmıyam.

Belə də oldu. Immi sağaldı. Ya allah, ya kəndin qoca qarıları, Immini diriltdilər. Imminin bibisinin məlhəmləri, ölünü Əzrayilin əlindən qortarardı. Bu məlhəmlər ay çəkmədən Imminin də yaralarını toxdatdılar.

Ancaq Əli, o oldu bu oldu kimsəyə əl qaldırmadı.