گونتاي گنجالپ
کاميل جليل
اوف جزاسي
کندلرده اورتا مکتب
اولماديغي اوچون ايبتيداي مکتبي بيريديکدن سونرا تحصيليميزي داوام
ائتمک اوچون شهره لردن بيرينه گئتمه لي ايديک. موغان کندلري سووئت
سرحددينه ياخين اولدوغو اوچون باکي راديوسونداکي وئريليشلري دينله
يه بيليرديک. تارلالاردا، کندين مئيدانلاريندا چيلپاق چوجوقلار بير
گؤرورودون کي، هانسيسا باکي محصولو اولان بير شرقيني ميزيلدايير.
بيزيم ميللي موباريزه يولونا دوشمگيميزده باکيدان گلن و روحوموزو
ساران بو سسلر چوخ ائتکيلي اولدو. دئمک اولار کي، بير چوخ گنج آدام
باکي خاننده لري نين سسيني کاسئته يازيب اؤزو اوچون بير کوللئکسيون
دوزلتميشدي. بعضاً بير-بيريميزه بورج وئررديک بو کاسئتلري.
يازديقدان سونرا گئري قايتارارديق.
اردبيلده هم ياشيد و
عئيني مکتبده اوخودوغوموز بير دوستوم وار ايدي. اؤزونه تورکچه بير
آد دا سئچميش و مندن خواهيش ائتميشدي کي، اونو گؤيآل
اولاراق چاغيريم. من ده اونو ايسته ديگي کيمي چاغيريرديم. دئييردي
کي، تنففوس ساعاتلاريندا قوي تورکجه آدلار اوشاقلارين قولاغينا
دَيسين. گؤيآل شعر ده يازيردي. اونون شعرلري نين ايلک اوخوجوسو من
ايديم. مکتبدن چيخديغيميزدا گؤزل قيزلارا باخماقدان چکينردي سانکي.
" قلبيمه دانميش کي، من باکيدان ائوله نه جه يم، اورادا مني گؤزله
ين وار. منيم ائولنمه ييم يوردومونون بوتؤولوگونه خيدمت ائتمه
ليدير." - دئييردي.
12 ايلدن عيبارت
اولان اورتا مکتبي بيتيرمک اوزره ايديک. علمي بيلگيلريميز آرتديقجا
ايجتيماعي اولايلارا ياناشما بيلگيميزده آرتيردي. آرتيق هيسس
ائديرديک کي، دينله ييب ذؤوق آلديغيميز ميللي موسيقيميز بيزيم
قارشيميزا سياسي
هدف ده
قويموشدور. ميللي موسيقي نين، سادجه بير لذت و و ذؤوق مسله سي
اولماديغيني درک ائتمه يه باشلاميشديق. آنجاق هئچ بير ميللي- سياسي
تجروبه ميز يوخ ايدي. اؤلکه ده بوتون ايدئولوژيلر فارسچيليغا خيدمت
ائديردي. اونا گؤره گنجليک اوتوپيياميز بيزي فانتاستيک دوشونمه يه
زورلاميشدي. ائله بيليرديک کي، ميللي موباريزه ني باشلاتماق بيزيم
تاريخي گؤرَوميزدير.
بو ايشي ده گؤروردوک. آذربايجانين ميللي موسيقيسيني يايماغي،
شاعيرلرين اثرلريني تبليغ ائتمگي
جیددی
موباريزه اولاراق سانيرديق. بوتون بو ايشلري بؤيوک بير قورخو
ايچينده ائديرديک. چونکو 1983- جو ايلده ايسلام ايستيبدادي ايران-عيراق
ساواشيني دا بهانه ائده رک، اؤز ايسلام آنلاييشينا اويغون اولمايان
هر نؤوع موسيقي و ادبيياتلا چوخ سرت داورانيردي.
گؤيآللا بيرليکده
آذربايجان موسيقيسيني دينله ييب، موغاملارين نؤوعلريني اؤيره نير و
موسيقيده کي شعرلري
ده اؤز دفتريميزه يازيب ازبرله ييرديک. آرتيق بير نئچه تورکجه شعر
دفتريميز وار ايدي. اوزئيير حاجيبه يلي بيزيم پئيقمبريميز کيمي
ايدي.
گؤيآل گئت- گئده
سؤزسوز موسيقيدن خوشلانيردي. ان بؤيوک آرزوموز بير ميللي موسيقي
آلتيني چالا بيلمه ميز ايدي. آنجاق اؤيرنمک اوچون هئچ بير مکان و
ايمکان يوخ ايدي. بو اوزدن ده ان چوخ دينله مکله بو ايستگيميزي
برطرف ائديرديک. گؤيآل کاميل جليل اوف قابويونون حئيراني ايدي.
کاميل جليل اوفون بوتون اثرلري اوندا وار ايدي. بعضاً قابويا قولاق
آسديغيندا هؤنکور-هؤنکور آغلاييردي.
" گؤره سن آرازين او طرفينده حيات نئجه دير؟ " - دئييردي.
باکيدان ائولنه جگي قيزين آديني دا اويدورموشدو اؤزو اوچون. دقيق
ياديمدا قالماميش، آنجاق
"ي" حرفي ايله باشلاييردي. بو قيزين آديني تلففوظ
ائتديگينده منه "دون کيشوت اولدوغومو سانما. او قيزين آدي باشقا
اولسا دا من اونونلا ائولنديکدن سونرا اونو بو آدلا چاغيراجاغام."
- دئييردي. اصلينده منيم ده قلبيمي باکيدا هئچ تانيماديغيم، گؤرمه
ديگيم بير قيز چالميشدي. ايکيميزده هئچ بير زامان گؤرمه ديگيميز
باکيلي قيزلارا آشيق اولموشدوق. بو عشقين جؤوهرينده ايسه درين بير
وطن سئوگيسي وار ايميش، سن دئمه.
بير گون جانيم چوخ
سيخيلميشدي. عاشورا گونو ايدي، هر طرفده شبئه چيخارير، دسته-دسته
آداملار باشلاريني ياريب، اؤزلريني زينجيرله دؤووب باشلارينا کول
سپيرديلر. بئله ايشلردن خوشلانماديغيم اوچون گؤيآلي گئديب گؤرمک،
خياللاريميز حاققيندا اونونلا صؤحبتيميزه داوام ائتمک ايسته ديم.
گؤيآل گيلين ائولري نين اؤنونه چاتاندا گؤردوم کي، رئژيمين اؤزل
گاردينين آرابالاري اونلارين ائويني موحاصيره ائتميش. قورخومدان
چوخ ياخينا گئده بيلمه ديم، آنجاق گؤيآلين باشينا نه گلميش دئيه
ماراقلانديم و اوزاقدان بير ديوارين آرخاسينا کئچيب باخديم.
ساققاللي آداملار گؤيآلين قوللاريني باغلاميش، دؤوه-دؤوه آرابايا
مينديرديلر. گؤيآلين آناسي يالواريردي: " سيزي آند وئريرم بوگونکو
عاشورايا بالامي آپارمايين." ساققاللي آداملاردان بيري توفنگين
قونداغي ايله گؤيآلين آناسي نين سينه سينه ووروب اوزاقلاشديردي.
باشقا بير ساققاللي ايسه يئکه بير تورباني آرابايا داشيدي. و
تربادا گيآلين کاسئتلري نين اولدوغونو دوشوندوم. آداملار آرابايا
مينيب گؤيآلي آپارديلار. گؤيآل گيلين ائولرينه ياخينلاشماديم.
قونشولاري نين بيريندن "او جاوان اوغلاني نييه آپارديلار؟"- دئيه
سوردوم. گنج آدام کؤکسونو اؤتوره رک: "کاميل جليل اوفون موسيقيسينه
قولاق آسيرميش عاشورا گونو، اونا گؤره" - دئدي و داوام ائتدي:
"شرفسيزلر، دونيا هر زامان بئله قالماز. بير گون بو ميللت آييليب
سيزينله حسابلاشار. اؤز موسيقيميزه ده قولاق آسماماليييق." - دئدي.
من درحال اؤز ائويميزه قاچيب و نه قدر موسيقي کاسئتيم وار ايدي بير
بوغچايا ييغيب يئرين آلتيندا گيزلتديم. دوشوندوم کي، گؤيآللا منيم
موناسيبتيمي بيلديکلرينده بيزيم ده ائوه گله بيلرلر.
گؤيآلي شریعت قاضيسي
موحاکيمه ائتميش و ندن عاشورا گونو موسيقييه قالاق آسديغيني
سورموش. گؤيآل ايسه
" جناب قاضي، من کاميل جليل اوف آديندا بير قابوي چالانا قولاق
آسيرديم. قابوي بير موسيقي آلتيدير. اگر سيز ده بو موسيقييه قولاق
آسسانيز گؤررسينيز کي، اورادا نئجه ده درين بير کدر وار. آيريجا
اؤزلليکله من "زمینخوارا" موغاميني دینله ييرديم. اورادا کدر باشقا
هوچ بير شئي يوخدور.
هم ده من کوچه ده قولاق آسميرديم، اؤز ائويميزده قولاق آسيرديم."
- دئميش. قاضي اؤنجه حئيران-حئيران گؤيآلا باخميش و سونرا دا "
دئمه لي سن عاشورانين کدريني موسيقييه قولاق آساراق ياشاييرسان!" -
دئميش. گويآل دا تصديقله ميش موللانين دئديگيني. موللا دا " ايندي
من ائله ائده جه يم کي، سن بير داها عؤمرون بويو عاشورا گونو کاميل
جليل اوف دئديگي نين او آداما قولاق آسا بيلميه جکسن." - دئميش.
سونرا دا شهرين مرکزي مئيدانيندا گؤيآلا 50 ضربه شاللاق وورولماسي
حؤکمونو چيخارميش. بوتون شهرده خبر ياييلميشدي کي، آقامسجيدي نين
قاباغيندا عاشورا گونو موسيقييه قولاق آسميش بير جاوان اوغلانا
شاللاق ووراجاقلار. من ده گؤيآلين شهرين مرکزينده هر کسين گؤزو
اؤنونده ايشکنجه ائديلمه سينه باخماغا گئتديم. بؤيوک بير ايزديحام
وار ايدي. گؤيآلي آغزي
اوسته
اوزاتميشديلار. ساققاللي آدامين الينده بير شاللاق دورموشدو. بير
باشقا ساققاللي شهر قاضيسي نين حؤکمونو اوخودو. حؤکم "مئهريبان
و باغيشلايان تانرينين آدي ايله باشلاميشدي. حؤکمده
بو آدامين ايسلامين
ياساقلاديغي ايشلرله
مشغول اولدوغو
اوچون محکوم
اولوندوغو دئييليردي. حؤکمو اوخويان آدام سونرا دا " شاللاق
وورماغا باشلايا بيلرسينيز" - دئدي. بير ساققاللي گؤيآلين اؤنه
اوزاديلميش اللري نين، بير ديگري ايسه آياقلاري نين اوستونده
اوتورموشدو. گؤيآلين بئلينه سرت شاللاقلار ائنيردي. گؤيآل اؤنجه
بعضي آغريلي سسلر چيخاريردي. بياض کؤينگي نين آلتيندان ياواش-
ياواش قان چيخيردي. بير
باشقا
ساققاللي ايسه دَيَن
شاللاقلاري ساييردي. 20-جي شاللاق دَيديکدن سونرا گؤيآل زاريلدايا-
زاريلدايا اوخوماغا باشلادي:
" گلميشم اوتاغينا
اويادام سني
قاراگيله
نه گؤزل خلق ائله
ييب
يارادان سني قاراگيل
دربند آرالي
کؤنلوم يارالي
بير يارا سئوميشم
قاراگيله
باکي
مارالي "
گؤيآل اوخودوقجا
اونو سوسدورماق اوچون شاللاقلاري داها دا سرت وورودو ساققاللي
آدام. يالنيز من آغلاميرديم، بير چوخ آدام اونون بو يانيقلي ماهني
سؤيله مه سينه ايچين-ايچين آغلاييردي. گؤيآلين آتاسي دا اوردا
ايدي. آنجاق آتاسي،
آناسي نين گلمه سينه ايذن وئرمه ميشدي. شاللاق بيتنه قدر گؤيآل
"قاراگيله"
ماهنيسيني اوخودو. سونرا دا باييلدي. باييلميش گؤيآلي وئرديلر
آتاسينا. آتاسي نين گؤز ياشلاري دورمادان آخيردي. اوغلونو قوجاغينا
آليب داشييا بيله جک حالي قالماميشدي. گؤيآلين قوللارينا گيريب
بوينوما آلديم. کوچه نين باشيندا بير تاکسي توتوب ائولرينه
آپارديق. آتاسي مني تانيييردي. ائوه گيرديگينده آناسي گؤيآلين
اؤلدويونو ساندي و چکيب اوزونو جيريب داغيتدي. گؤيآل باشيني
قالديريب آناسينا "
آنا، قورخما اؤلمه ميشم، ياشاياجاغام." - دئدي. آناسي بير آز
ساکيتلشدي. آنجاق يئنه ده آتاسي قويموردو آنا اوغلونون بئلينده کي
شاللاق يارالارينا باخسين. بير دوکتور چاغيرتديردي. گؤيآل
ياواش- ياواش اؤزونه گليردي. گؤزلري منيم گؤز ياشلاريما
توخوندوغوندا "آغلاما، ضعيف اولماماليييق، گوجلو اولماليييق. آنجاق
بو شکيلده داوام ائتمه مه ليدير. باشقا جور يورومه ليدير بو
تاريخ." - دئدي.
گون باتماق اوزره ايدي.
گؤيآلين بئلي نين ياراسينا دوکتور درمان قويموش و بعضي آغري کسيجي
حبلر ده وئرميشدي. گؤيآلي يوخو آپاردي و من درين انديشه ايچينده
ائويميزه ...
|