پارچاليق
مؤهنديس ليگي نين فلسفي کؤک (لر)ي (1)

ميللي تضييق
لرين کؤک لرينده دونوخ (2)
بيرينجي دؤور(
پهلوي دؤورو)
گيريش:
"ايران خالق
لاريندا سوسيو پروتولوژي سيستم لري نين: يورد,ناسيوناليسم , سانتراليسم
وسوپرسانترال – ناسيونال آپارتايدي نين ديپلماتيک له شمه سي اساسيندا يارانان
پروسئس لري"
پروتولوغتي
ايجتماعي آنلام لاردا:قاباق,ايلکين,ايلک,باش,(اول,نخستين) وتاريخي يازيت مان
لاردا:اوخشار,ياخين,کولگه,گيزلي ايز,و…معناسيندادير.
بيزبوراداسوسيوپروتولوژي ني:اوخشارياشام شوناسليق آدلانديريب ,بو ايده
لرين نئجه
يارانيب اوخشارليق دؤورينده ن کئچيب گئرچک ياشاما گيرديگيني
آچيق لاجاييق.
ايران دا
قجرحاکميتي نين آرادان گئتديريلمه سي له پهلوي رژيمي ايش اوستونه گتيريلدي.
پهلوي لرين حاکميتي ايلک گونده ن به ري مملکتي زوراکيليق لارلا ايسته نيلمزبير
سيرا پروسه لره داخيل ائتدي . بوپروسه لرين گئديش اساسلاري عوموميتله دؤرد
بؤلومه عايداولور, بوبؤلوم لربونلاردان عيبارت دير لر :
1- يورد
1- پهلوي يورد
بيرلشمه سي نين پروسئسي:
ايران به ي
ليک (ممالک محروسه ايران) لري نين آرادان قالديريلماسي .
1- ايران خالق
لاري نين بو يورد بيرلشمه سي نين قاباغينداموقاويمت گؤستريب
اؤزمدنيت لري
تاثيري آلتيندا "پروتويورد" يارادماق لاري ونيهايتده "پروتو" نون گوتورولوب
"يورد" اولماسي يعني کلاسيک يوردون ياراديلماسي .
2-
ناسيوناليسم
1- پهلوي
ناسيوناليسم بيرلشمه سي نين پروسئسي :
ايران دا
مؤوجود اولان ناسيوناليسم لرده ن بير نؤوناسيوناليسمي اؤرنه ک گؤتوره ره ک "
ايران خالق لاريني بير واحيد سٌوي دان گؤسترمه سي " .
1-
ايران خالق لاري نين ناسيوناليسم بيرلشمه سي نين ( يا بير نؤو ناسيوناليسم
اوستونلوگونون) قاباغيندا موقاويمت گؤستريب اؤزمدنيت لري تاثيري آلتيندا
"
پروتوناسيوناليسم " يعني ميللي من ليگه اساسه ن" اوخشار ياشامين ياراديلماقي
ونيهايت ده "
پروتو" نون گؤتورولوب " ناسيوناليسم " يعني ميللي من ليگين ياراديلماسي .
3- سانتراليسم
1- يورد
موديريتي نين , پهلوي لر واسيطه سيله سانتراللاشيب فدراليسمين آرادان
گئتمه سي .
1- ايران خالق
لاري نين موديريت بيرلشمه سي نين قاباغيندا موقاويمت گؤستريب
اؤزمدنيت لري
تاثيري آلتيندا آنتي سانتراليسم يعني "پروتوفدراليسم " يعني ميللي من ليگه
اساسا" اوخشار ياشام موديريت / ين ياراديلماسي .
4-
سوپرسانترال - ناسيوناليسمين آپارتايدلاشماسي
1-
سوپرسانترال - ناسيوناليسمي نين آپارتايدفورماسينداکي ظولمون داواميندا,
فدراليسم ونيهايت ده جومهوريت ايزلري نين آرادان قالديريلماقي .
1- ايران خالق
لاري نين سوپرسانترال - ناسيوناليسمي نين آپارتايدفورماسينداکي ظولمون داوامي
نين قاباغيندا موقاويمت گؤستريب اؤزمدنيت لري تاثيري آلتندا
"
پروتوجومهوريت" يعني ميللي من ليگه اساسه ن"اوخشار ياشام جومهوريتي نين
ياراديلماق پروسه سي ونيهايت ده " پروتو" نون گؤتورولوب " جومهوريت"
يعني ميللي من
ليگه اساسه ن" ميللي حوکومتين ياراديلماسي .
يعني دئمک:
1- حاکميت ده
" يورد "بيرلشمه سي باشلاناندا,خالق لاردا " پروتويورد " ونيهايت
ده "يورد "
پروسه سي باشلانير.
2- حاکميت ده
" ناسيوناليسم " عومومي لشه نده ,خالق لاردا "پروتوناسيوناليسم " ونيهايت ده "
ناسيوناليسم " پروسه سي حياتا کئچير .
3- حاکميت ده
" سانتراليسم " کلاسيک لشديکده ,خالق لاردا " آنتي سانتراليسم "
يعني " پروتو
فدراليسم " ونيهايت ده " فدراليسم " اين گوجله نمه سي .
4- حاکميت ده
" سوپر سانترال- ناسيونال آپارتايدي " نين عومومي لشمه سينده,
خالق لاردا "
آنتي سوپرسانترال – ناسيونال آپارتايدي " نين ذهنيتي گوجله نيب
" پروتو
جومهوريت "ونيهايت ده " جومهوريت " ايده لرين رئال لاشماسي .
پروتو
جومهوريت لر:
آزربايجان:
1- آزاديستان
ميللي حوکومتي ( شيخ محمدخياباني)
2- آزربايجان
ميللي حوکومتي(سيد جعفرپيشه وري)
3- آزربايجان
خالق مسلمان جبهه سي (شريعتمداري)
کوردوستان:
1- کوردوستان
ميللي حوکومتي (سيد محمد قاضي)
2- کوردوستان
ميللي موختار حوکومتي ( اسلامي انقلابين ايلک گونلرينده يارانيلان حوکومت)
عربستان:
1- عربستان
ميللي حوکومتي ( شيخ خزعل)
2- عربستان
ميللي موختار حوکومتي ( اسلامي انقلابين ايلک گونلرينده يارانيلان حوکومت)
خزر:
1- گيلان
جومهوريتي ( ميرزا کوچک خان )
خوراسان:
1- خوراسان
تورک ميللي موختار حوکومتي ( کلنل محمد تقي خان پسيان )
تورکمن:
1- تورکمن
ميللي موختار حوکومتي (بيراينجي پهلوي حاکميتي نين ايش باشينا گه لمه دؤورو )
2- تورکمن
ميللي موختار حوکومتي (بيراينجي پهلوي حاکميتي نين داغيلديقي ايل لرعرفه سينده
)
3- تورکمن
ميللي موختار حوکومتي ( اسلامي انقلابين ايلک گونلرينده يارانيلان حوکومت)
بلوچستان:
1- بلوچستان
ميللي موختار حوکومتي ( اسلامي انقلابين ايلک گونلرينده يارانيلان حوکومت)
ميللي تضيقين
نئجه يارانما پروسئس لري عوموميت له اوچ دؤوره عايد اولور :
1- دوغال
ايران (تورانبوداق ايران )
2- پوليتيک
ايران ( آريانيک ايران )
3- آپارداي
دئتيک ايران (تبعيض اساسيندايارانيلان ايران )
الف) دوغال
ايران (تورانبوداق ايران )
دوغال ايران
اولدوغوکيمين تورانبوداقلي بير کؤک دير,بوکؤک وآنلام تورانبوداق ديل وآزربايجان
بؤلگه سينده اولان "آيران ويج " تأثيري آلتيندا يارانيليب ديلله ر اه زبه ري
اولوب تاريخ لره,مدنيت لره کئچديگيني عوموميت له بيليريک .
" آيران ويج "
ين تورک ديل مؤهنديس ليگي اساسيندا سيکل آچيليشي :
آيران ويج
:اير+ آن + ويج = ايران ويج
اير
[1- " اير "
و "ايران "مردراگويندوبالمجازآزاده مردان را نامند(سنگلاخ 63/60 ) همان = أر= "
اه ر" کيشي وقادين معناسيندا
مثل :اه ريم =
شوهرم
مثل :خاهر
(خواهر) = خا{هامان تورک ديلينده اولان "آکا" = "آخا"بؤيوک باجي
معناسيندا,باخ(کاشغري193) }+ أر=خاأر= خاهر= خواهر
=بؤيوک باجي اولاي ليقي,بؤيوک باجي وارمان ليقي
مثل:برادر=
بار("وار" ين تورکمن واريانتي)+ آد(آدلي,سانلي,اولاي نيشاني)+ أر=بارآدأر=
بارادار= بارادر= برادر
= آدلي- سانلي أراولاييمي,شانلي أروارمانليقي
مثل: پدر=
باي{تورک ديلينده"توانگروغني" معناسينداباخ(کاشغري293) }+تر{" هامان
"تان"(دان="ايشيق,ايلکين ايشيق,گونش" مثل:دان اولدوزو/ويا/دان آچاندا/ويا/دان
ايشيغي)+أر+اي(منسوبيت, عايد) = تان أري = تانأري= تانري = ليدئر, دان (ي
يارادان) أر,رهبر,باشبوغ مثل :ترخان ,هامان = تاري خان} =باتر= پاي تر= پيتر=
پيدر= پدر
= ليدئراولاييمي,باشبوغ وارماني,ان اولمان
وارليقي
مثل:مادر=
م(من= بن) + آت(آتلا نيلماقدان,بيرنؤوائشيگه گه لمه ک ليک ده ن)+
أر= مآتأر=
مآته ر= ماده ر= مادر
= بير" أر" کي اوندان باشقابير اولانيم ائشيگه گه ليب دير
= بيرنؤودوغمان لي ليق ايفاده سينه حاکيم اولان أر
مثل:دلير= دل
(هامان"ده لي" تورک ديلينده ايگيدوديلاور معناسيندا ,مثل: هايدي ده لي لريم
,يورويون آتلارا,قيلينج چه کون پاشالارا"کوراوغلو" نون يوروش هارايندان ) + اير
= دلير
= ايگيد ديلاور,ايگيد قهرمان
2- " أر"
ايگيد,ديلاور,باهادور(باهاتور = بهادور = بهادر) ,اولاي,قادين ,کيشي
مثل:أرک ناز(
ارکناز) ,و...مثل:أره ن لر:ايگيد لر,بهادورلارو...
3- همان"
ايرتا "روم تورکجه سينده اول وقت ( گون چيخان واخت ) (سنگلاخ61/60 )
4- سرود است
{بيرنؤو شارق} (سنگلاخ61/60)
5- امراست
رسيدن (به) وملحق شدن (به) (61سنگلاخ/60)
6- "
نر"مثل:اير(کک) هامان"ائرکک"
7-
"اير(کان)"به معناي هست,به تورکي رومي عزب ,غيرمتأهل (سوباي) (سنگلاخ61/60)
8- "اير"
مردي,آزاده مردي ,مثل:اير(ليک) (سنگلاخ62)
9- "
اير(ماق)" جدا کردن ,منفصل کردن,مثل:اير(ماق) = هامان آييرماق
10- "اير(ق)
"رگ,ريشه,خوي,خصلت,مثل:اير(ق) = هامان"عيرق" مثل:تورک عيرقي(شکل ديگر اوروق=
عوروق= عورق = عرق )
11- "اير(ي)
بؤيوک , درشت ,خشن
12- "آر(ِي)"
پاک,تميز,مثل:بال آري سي,آي دان آري - گونده ن دوري
13- "آر(ا)"
آرا,وسط,ايستي مثل:آران(ائران= ايران) ليق =آرا ليق دا(اورتاليق دا اولان يئر)
ايستي اولان يئر,هامان آراماق مثل :آراشديريجي
14- " اير"
(کاشغري27) هامان:يئر(ائر ),مثل:ائرلر = يئرلر/ائر + من (تورکجه ده اولان هامان
"بن" ) = إرمن = "بن" اَعايديئر(يورد)
15- مته (278)
2ده لمه ک معناسيندا
16-
"آيري"مثل:آيري يان ليلار(يابانجي لار,بيگانه لر)]
+ آن (اه سکي
تورک ديلينده"جمع"معناسيندا,باخ"ايران تورک لري نين اه سکي تاريخي" .دکترذهتاب)
+ ويج {هامان=
ويچ = ويگ = بيگ, باخ "آذري زبان باستان آذربايگان" سيد احمدکسروي(باي+گؤگ=
بايگؤ= بايگ = بيگ = گؤگ ده اولان وارليق,هامان "تانري ")
ايران
ويج(ايران ويچ)
= ايگيدلر به ي ليگي ,أره ن لربه ي
ليگي,باهاتورلاربيه ليگي,گؤنش مانلار به ي ليگي {هامان ائرته = (ايرتا) به ي
ليک لر= گونئي ليک لرده اولان به ي ليک لر,شارق چيلار( اينجه صنعت بيلگي سينه
ماليک اولان )به ي ليک لر, يئتيشگه ن ليک (پيشميش= تجروبه ليلر ) لربه ي
ليگي,ائرکک لر به ي ليگي,وارليلاربه ي ليگي,سوباي ليلاربه ي ليگي, آزاد ليق
سئورلربه ي ليگي, آيريشقان(باشقا لاريندان آيري اولان) ليقلار به ي
ليگي,اصيل سَُوي ليلار به ي ليگي ,آري لار( تميزلر,پاک لارو...) به ي ليک
لري,آراشديريجي( موحقق لر, اينکيشاف ليقلا علاقه دار اولان و...)به ي ليک
لر,آران ليق ليلار به ي ليک لري,يوردلار به ي ليک لري, قازينتي{هامان = ده لمه
ک = ( ائحتمال بير نؤو اه کينچي ليک نن علاقه ده اولماق) }ايشي نن علاقه ده
اولان أره نلر.
دوغال ايران
(تورانبوداق ايران) عصير لرونسيل لربُويي تورک اولاييمي کيمين
اينديه ده ک
اؤزون قُورييب ساخلاماقدادير.چونکي تورک حاکميت لري و تورک مدنييت لري
بوآنلاماعايداولان ايفاده لري اساس بيرکؤک کيمين قُورييب ساخلاييب لار.
بوقُورئيب ساخلانيلماق قاجار تورک دولت چي ليگ عرفه سينه ده ک اؤزون گوجلوبيرسه
ويه ده گوسترير. يعني دئمک تورانبوداق ايرانين تام اولاييمي(...
به ي ليک
لر)يعني فدراليسم,قجر حاکمييتي دؤوري نين آخرينا ده ک گئرچک بير
واقعيت کيمين
تاريخيميزين زنگين صحيفه سيني گؤز اؤنونده قُويور.
دوغال ايران
تورک فلسفه سي اسا سينداموديريت اولدوغونا گؤره اوندا اساسه ن :
سُوي,دين وديل
اوستونلوگو موطلق وداها موطلق گؤزه ده يمير. ائله بوناگؤره تامام
اينسان لارخاص
بير: سُوي, دين وديله آسيلي اولماياراق "يورد به ي ليک لرينده "
يعني
تورانبوداق ايران دا قارداش کيمين ياشايش ائديرلر.چونکي: ايگيدليک,بهادور
لوق,أره ن
ليک,يئتيشگه ن ليک,ائرکک ليک,وارلي ليق,سوباي لي ليق,اؤزگورلو
ک,اصيل سُوي
لي ليق,آري ليق,آراشديريجي ليق وتانري سئويم لي ليک اونلارين
کلاسيک فلسفه
لري نين اساس کؤک لريني تشکيل ائدير.
دئمک دوغال
ايران يعني آيران ويچ (تورانبوداق ايران) تورک بؤلگه سي
( آزربايجان )
ندا ن باشلاناندان بوگونه ده ک هومانيتار حرکت ائديب, نيهايت ده قجر حاکميتي
باشا چاتيقداسونا چاتير . بوسونون داواميندا " پوليتيک ايران "يعني " سياسي
ايران "باشلا نير.
ب) پوليتيک
ايران (آريانيک ايران)
پوليتيک ايران
هامان سياسي ايران دئمک دير. بو نؤوايران ,هومانيتار ايران
{ تورانبوداق
ايران (آيران ويج)}باشا چاتديقدا ن سونرا زوراکيليق لا دونيايا
گه لير وايلک
گه ليمينده "تورانبوداق ايران " ين معناسيني "يورد به ي ليک
لري" نده ن
يعني "آيران ويج " ده ن تجزيه ائديب نيهايتده " آيران" ويا"ايران " آ ,چئويرير.
بئله ليک له به ي ليک لر عونواني نين گؤتورولمه سي له فدراليسمين
زنگين کؤک لري
آرادان قالديريلير. بيرآزکئچديک ده {"آيران ويج" = يورد به ي
ليک لري =
ممالک محروسه ايران دان} بيريوردا چئوريلير.
يورد دا به ي
ليک لرين(ممالک محروسه نين) گؤتورولمه سي ايراني "پوليتيک"
ايزلره يؤنله
دير. بويؤنلم يئني" ايدئولوژيا" لار ياراتماق فيکيرينه دوشور.ائله بو فيکير
دوشگوسونده ديرکي " سانتراليسم" يارانير. سانتراليسم باش چيللاري آري يايسم
فلسفه سين " ميللي ايدئولوژيا" کيمين يورد کولتورونه داخيل ائديرلر
.
"سانتراليستي
موديريت" اُوجا گئتديکده "کولتوره ل سانتراليسمي يعني آري يايسم
کولتورونو "
بينا قويور. بئله ليک له زوراکيليق: کولتور ,مدنيت وموديريت سانتراليسمينده ن
باشلانيب قُوندارما "آري يايسم کولتورو" نون فلسفه سينده
قورتارير.
بونؤوموديريت
وکولتوره ل سانتراليسمي مين بير فلاکت له يوردلاري وميللت لري
بيربولاق دان
سو ايچمه يه سوق ائتديرير. ائله بوعصيرده ديرکي آري يايسم پهلوي
حاکميتي نين
واسيطه سيله گوجله نديکده " سوپرسانترال- ناسيوناليسمي آپارتايد
(آپارداي
دئتيک)"لاشير.
ج) آپارداي
دئتيک ايران (تبعيض اساسيندايارانيلان ايران )
گؤرونورپوليتيک ايرانين کلاسيک ايزلري(تورانبوداق ليقي)بيرآززاماندايوکسک سه
وييه ده هرطرفلي زوراکي ليقلا مملکتين سياسي ايجتماعي موديريتينده چيچک له نير.
بيرگئجه ده تورانبوداق ايران يعني عمل ده اولان ايران, يوردبه ي ليک
لرينده
ن(ممالک محروسه ده ن) بيريوردا,بيرحاکميته,بيرديله وبيرسُوي آچئوريلير.
بيرلر,بير-
بيرلري نين داليسيجا سيرايا دوزولور. يورد,حاکميت ,ديل, سُوي, سياسي فلسفه
باخيميندان ظاهيرده بيرله شير, آنجاق بو بيرله شيک يارادان فلسفه يه
«ايلاهييات»لازيم دير.
يوردباشدان
باشا"آري يايسم ايلاهيياتي" نان بومباردومان اولدقداهرهانسي مدنيت ايسته رسه
بؤيوک ويا کيچيک اولسون فرق ائتميربو بومباردومانين پارتلاييشلاري
نين آلتيندا
تضييقه معروض قالير. تضييق ايکي مملکتي يورد پلوراليزمينده ن (يورد به ي ليک
لرينده ن) موجردليگه (پارس خوليقان ليقي تأثيري آلتيندايارانيلان
بيريورد,بيرحاکميت ,بيرديل ,بيرسُوي ,وبيرسياسي فلسفه باخيمينا ) سُوق
ائتديرير.
بئله ليک له
ايران ظاهيرده اولور"آري يا"مسلک بيريورد,حالبوکي باطين ده ايران اؤزي ايچون
يئني خاص بيرسياسي- مدني قُومي جوغرافيالار يارادير.ائله بو
ياراتيم
لارداديرکي ايرانين شومال حيسه لري اؤز دوغال کؤک لريني ساخلاييب
تورانبوداق
ايزلريني بير« به ره يه »يعني بيريوردا ايختيصاص لاشديرير.
بو آرادا
تورانبوداق مدنيت لر{آتوربايگان ميللتي (= آ + تور (هامان"تورک",مثل: / توران/
تور+ آن = توران = تورک لر)+ بايگ (بيگ) + آن= آتوربايگان = تورک به ي ليک
لري يعني عوموم تورک ميللتي معناسيندا :
آزري:اردبيل,تبريز, اوروميه, زنجان ,همدان,قزوين
خزري:گيلان
,مازندران,گولوستان
اراکي
:تئهران,قوم,مرکزي,سيمنان,ايصفاهانين شومالي
خوراساني
:شومالي جنوبي ورضوي خوراسان
قاشقايي:مرکزي
ايران دا اولان تورک کوتله لري
و باشقا تورک
کوتله لري )}
پارس خوليقان
ليلاري يارادان مملکت ده تضييق لره معروض قالديقلاريناگؤره باشقاقُومي
يوردلاردان حه سده نيب يئني تورانبوداق ايران دا يورد به ي ليک لرينده ن
(ممالک محروسه ده ن) پارچالانيب تورانبوداق ايرانين شومال حيسه لرينه عايد
اولان يوردلاردا يئرله شمه لريني ديپلماتيک لشديريرلر.
نيهايتده بو
آزغن سياست دوغال ايراني يعني هومانيتار ايراني ويا هامان «تورانبوداق
ايراني»عوموم خالق يوردپلوراليزمي نين يوکسه ک ليگينده ن "عوموم آري يا موجرد
ليگينه" يؤنله تديکده يوردون تام حيسه لريني ايحاطه ائتديرير.بوسياسي
تضييقين داوامينداباشقا يوردلاراداسياسي وديپلماتيک "قُوميت "آنلامي داخيل
اولونوب, بو پروسئس لر ميللت لرين يوردون, اؤزه ل شکيل ده ايجتيماعي- سياسي
وهميده ديپلماتيک لشديرديکده اونلاري کلاسيک عصيرلره داخيل ائتديرير.
دوغال ايران
بؤيوک لوک يوکسه ک ليگينده ن کيچيک ليک پروسئسينه (تحول و
تطوره)اوغرانيليب پارچاليقا سُوق ائتديريلير.يعني قُوميت لرين "غئيرديپلماتيک"
يوردلاري اؤرتوک لي بيرشرايط ده سورعت له "ديپلماتيک"لشيب.بوغئير ديپلماتيک
يوردلارين سياسي لشمه سي ,قُوميت لره "ميللي يورد" ونيهايتده"ميللي حاکميت
"ياراتماق ايده لريني ايره چه کير. بو چه کيم لردير کي ايران دا "پارچاليق
مؤهنديس ليگينين فونداسيون "ا ونو بينا قويور .
آپارداي دئتيک
ايرانين فلسفي گؤره ولرينه قيسا بيرباخيش
گؤرونوريوردبيرلشمه سي,موديريت سانتراليزيميني ايره لي سوردوکده باشقا خالق
لاري مودافعه
حالتينه کئچيريب اونلاري ايسته ر- ايسته مه ز عمل ده ميللي سانتراللاشما پروسه
سينه داخيل ائتديرير. نيهايت ده خالق لاراؤزمدنيت لري تأثري آلتيندا
سياسي,ميللي وديپلماتيک اؤلکه وي يوردلارتعريف ائديرلر.بوتعريف لر گئت- گئتده
سورعت له کلاسيک لشديک ده مدني لشير.
دئديک
سانتراليستيک موديريت ,کولتوره ل سانتراليسمي ياراتماق ايچون "آري"
يايسم فلسفه
سيني ايره لي چه کيب. يوردي به ي ليک لرده ن تجزيه ائتديک ده ن
سونرا
باشلاديلارلارمدنيتي تجزيه ائتمه گه ,بونا اساسه ن تورانبوداق ايران دان "آري"
ذهنيتيني مه نيم سه ييب اوني آگرانديسمان ائتدي لر.بيرده ن بيره "آري"
سُويي
دوغولدي. "آري" سُويي دوغولدوقدا اونا تاريخي کؤک لر اه لده ائتمه ک
فيکيرينه
دوشونولدي.بودوشگوده کولتورسانتراليست لري يئر- گؤيي بيرلربيرينه ويرديلارلار
تا ائليه بيلسين لراه سکي داش يازيلي پارس لؤوحه لرينده ن هرهانسي "آري"
آ,اوخشاربيرسؤز وارسااوني آري معنا ائديب ,تورک لرده ن آلديخلاري " آري" آ,
تاريخي دُون گئيديرسين لر.83 ايل بودُوني پارس گؤزه لي گؤسترمه گ ايچون نيهايت
سعي ده اولودولار.آنجاق تورک شيناس عاليم لرين نهنگ تدقيقات لارينين واسيطه
سيله بودُنون تورانبوداق اولماسي جيديت له ثوبوت ائتديريلدي.
بئله ليک له
خوليقان پارس لارين ياراتديقلاري کولتوره ل سانتراليزم ,خالق لاري
"آري"
لاشمانين قاباغيندايئنه ده مودافعه حالتينه داخيل ائتديردي.گؤرونور قُوميت
لرين
سانتراللا شماسي (قُومي ميللي ايسته ک لرين ديپلماتيک لشمه سي )غئير
پارس خالق
لاري "آري" لاشمانين قاباغينداشيدت لي بيرموحاريبيه کئچيرير. بو
"آري"/" غئير
آري" موحاريبه سي پروتويوردسانتراللاشماسين,پروتوناسيوناليسم
/ ناسيوناليسم
وبومرحله نيده باشا دوشمه مه ک ده اونلاري پروتوجومهوريت ونيهايت جومهوريته
يؤنله دير.83ايل اوزون سوره ن ميللي تضييق پروسه سينده قُوميت لرين سياسي
,ميللي وديپلماتيک ايسته ک لريني رسمي تانيماماق ايندي بيزي ايسته ر- ايسته مه
ز جومهوريت ايزلرينده ساخلاييب دير . بوپارچاليقين يوزفايزمسؤلو آري يايسم ده
يير بس کيمدير. بوپهلوي لرواسيطه سيله يارانيلان پارچاليق مؤهنديس ليگي نين
کلاسيک کؤک لري ده يير بس نه دير. گؤرونورزوراکي ليقلا مملکت ده
ياراديلان"بيريورد/بيرديل/بيرسُوي/بيرمدنيت " ايدياسي يورددابيرليک يارتمادان
اؤنجه پارچاليق ياراتدي . پهلوي واسيطه سيله ياراديلان ميللي تضييق ده" بيرليک
ده ن پارچاليغا " (6) يئتيشديک ,ايندي آيا يئري ده يير کي " پارچاليق دا
بيرليگه" (7) يعني فدراليسمه يئتيشه ک ؟ يوخسا خالق لار مين بير موصيبت له
جومهوريت ايزلرينه کئچمه لي ديرلر. ايزلري يکي يورددا 15 دفعه يه ياخين ميللي
وموختار جومهوريت لر شکيلينده تاريخيميز ده تکرار اولوبدور. آيا چوخلوقدا
بيرليگي(8) باشا دوشه ن اولا جاق ديرمي؟ يوخسا قوندارما "بيرليک ده ن پارچاليغا
" سُوق ائتديريلن زوراکي ليق يئنه ده بيزي "بالکانيزه"لاشديرماقاآپاريب
چيخاراجاقدير؟ آيا "يورددا,ديل ده,سُوي دا,مدنيت ده" چوخلوق (9)قبول
اولوناجاقدير؟ يوخسا ايرانلي پروستوريکا اويونوناگيره ره ک خالق
لارپروتوجومهوريت ده ن کئچيب جومهوريت عرفه سينده داياناجاق دير مي؟
بوسُورغويلا حاکميت وواحيد ايران چيلار نئجه ياناش ماليديرمي؟
قايناق لار:
(1) – مباني
نظري مهندسي تجزيه
(2) تأملي در
بنيان هاي ستم ملي
3- فرهنگ
لغات تركي به
فارسي سنگلاخ
4- ديوان لغات
الترک محمود کاشغرلي
5- ايران تورک
لري نين اه سکي تاريخي . دکترذهتاب
6- دروحدت به
کثرت
7- درکثرت به
وحدت
8- وحدت در
پلوراليسم
9- پلوراليسم
مؤهنديس رحيم حاجي زاده
Turk_elly@yahoo
.com
|