Durna

Azerbaycan Millet Meselesi ve Mashallah Selimi!

Bilindiyi kimi 1813’den, Ruslarin Azerbaycan serhedlerini tecavüze me’ruz qoydughu günden, Azerbaycan Millet Meselesi, ve Azerbaycan Teceddüdlük hereketinden sonra Iran Memaliki Mehrusesinde Qacar sülalesinden olan Ehmed shah Riza Xan ve Ingilislerin kömeyiyle hakimiyyetden düshdükden sonra Güney Azerbaycan Fars shövenistlerinin eline kechdiyi günden, Güney Azerbaycan meselesi hell olmaq deyil, dolashiq bir qatma kimi düyün üstüne düyünler vurulmush. Bu meselenin düyünleri achilmadan bashqa düyünler de eklenmish duruma chatmishdir. Bu arada Azerbaycan millet ovladlari icherisinde bu meseleni hell etmek üchün fikir yormalar davam etmekdedir. Ancaq bu fikir yorumlamalar ve yanashmalar be’zen gülünc boyutlara da chatir. Kechmish illerde milli meseleye terqib olan Mashallah Seliminin Azerbaycan millet meselesine yanashmasinin be’zi pasajlarini Babek Qalasi münasibetiyle birlikde oxuyacayiq. Mashallah Selimi Iranda Milli meseleni bir ideolojik sethe yendirerek ashaghida göreceyiniz kimi quru sözle xalqlar arasi düshmenlik olmasin deye özünü ifade etmeye chalishir, oxuyuruq:

“Aadamhaaye amaame besar baa ranghaaye sabz u sefid u siyaah va abaapushaani risho az nasle hamaan mohaacemin bar in keshvar va az comle bar Azerbaycan farmaan miraanand ke baa kami eghmaaz mitavaan goft: dar sharaarat va zedde Azerbaycani budan dast kami az xolafaaye Arab va ghaaratgaraane aan dovre nadaarand”.

Yuxaridaki ibaretlerden belli oldughu kimi burada Fars edebiyyatinda kök salmish Ereb düshmenliyi özünü achiqcasina gösterir. Demek, Abbasi Xilafetini ve Islam dinini Ereb etnosuyla enyileshdirmeye chalishmaq Fars shövenistlik edebiyyatinda yayqin görünmekdedir. Demek, demokrasi namine bir qurup ve sinifin xilafetini bir etnosa nisbet vermek düzgün görünmediyinin yanisira dünya ictimaiyyetini avamferibliye teshviq etmeden ve kechmishdeki shahid oldughumuz özge ideolojilere qurban vermeden bashqa hech neye xidmet ede bilmez.

Demek, Iran Memaliki Mehrusesindeki Fars shövenismine arxalanmish teokrat hakimiyyeti Abbaasi Xelifeliyiyle etnos baximindan eynileshdirmek (.. rishu az nasle hamaan mohaacemin) özü de elm alemine ziddiyetlik hesab olunur. Bu da Mashallah Selimi beyin dashidighi ideolojik xetaden törene biler. Göründüyü kimi bu xetalar Fars edebiyyatinda yayqin oldughu üchün belirli bir ideolojiye de mehdudlashmir. Bilindiyi kimi Ereb ve Türk etnosunu ashaghilamaq Fars edebiyyatinda olduqca yayqindir. Mu’elif özü Türk oldughu üchün yalniz Ereb varyantini Irane Merze Por Gohar üchün qurban etmeye chalishmishdi deye düshüne bilerik.

Göründüyü kimi gene de Iran Memaliki Mehrusesinde milli zülmü kökden hell etmek yerine ictimaiyyeti belirli bir qishrin ve tebeqenin eleyhine seferber etmeye chalishirlar. Belelikle, meseleni hell etmek ictimaiyyete achiqlanmir ve dolayili olaraq xermen ve’desi verirler. Bu da kechmish 80 ilde Iran Memaliki Mehrusesi üchün fikir yoran be istilah aydinlarin xidmeti olmush.

Yuxarida „az nasle hamaan mohacemin“ ibaretini oxuduqda dünyaya sepelenmish ve Azerbaycanda da bu milletin ayrilmaz terkib hissesi olan “Saadat“ insanin zehninde canlanmish olur. Indi sorqu sual bu: -Kechmish 80 ildeki aghirliqli Fars shövenist edebiyyatiyla qidalanmish bu beyinler bu saadatlar üchün ne yuxu görmüshler?

Ve ya Iran Memaliki Mehrusesindeki milletler, inandiqlari islam ve qurana ne hedde özgeleshmish veziyyetdedirler ki, Xelife Mo’tesimin zorakilighini bu ictimaiyyete xatirlatdiqda bu insanlar öz inanclarindan uzaqlasha ve ona göz yuma bilsinler?

Göründüyü, Azerbaycan aydini hele de kim oldughunu ve kimin elinden kötek yediyini anlamada chetinlik chekir. Demek sekular bir nizam deyildikde insanlarin inanclarina hörmetsizlik basha düshünülmemelidir (bu ifadeler Mashallah Beyin orjinal yazisinda ashkar casina görünür, yazimizin hovselisinden xaric oldughu üchün feqet ishare olunur. >„… va yaa Dine Islaam chenin dine paakist, ammaa laabihaa aalude ash mikonand“).

Milletler meselesi gözlüyünden baxilirsa, Iranda teokratik bir sistimin hakim oldughuna baxmayaraq iqtisad ve muaarifchilik baximindan Iran Memaliki Mehrusesinde Fars müstemlekechiliyi ve Fars shövenismi hakimdir. Bu müstemlekechilik Fars olmayan milletlerin yer alti qaynaqlarindan tutmush beyinlerine kimi bu milletleri puchlugha doghru sörüklüyerek bunlardan bir Fars etnosu qurashdirmaq ve bashqa dil ve medeniyyetleri bütünlükle yox etmeye chalishir. Demek yalanchi Pan-Iranistler özlerine düshmen kimi gösterdikleri bu Islam Iran Memaliki Mehrusesine Ereb Dil ve Kültürü deyil, Fars Dil ve Kültürü yanisira Fars Müstemlekechiliyinin xidmetindedir. Bu müstemlekechilik Irandaki Ereb etnosunu da bashqa etnoslarla beraber yox etmeye chalishir. Demek bu Ereb ve Islam ishghalchilighi deyil, Fars ishghalchilighi demekdir.

Göründüyü kimi millet üchün aghliyiram diye Iran Memaliki Mehrusesindeki Fars olmayan milletleri yuxuya verme hanki cinayetlerle neticelene biler.

Gene de oxuyuruq:

„teyye maahhaaye gozashte besyaari az faalin melli Azerbaycan baa nevishtane naame be mas’uline Cumhuriye Islaami shekaayate Dashnakhaa raa pishe aanhaa borde va az aanhaa xaahaane asir na shodan dar daste labihaaye Araamane shode va ahqaaqe huquqe xalqe Azerbaycan raa az xulafaaye hakem taqaazaa karde and.“

Bu üsteki ibaretleri Iran Memaliki Mehrusesinin toxushunu tanimayan birisi oxursa, Azerbaycan Milli faallarini olduqca aghildan ve shuurdan yetersiz qeleme ala biler.

Demek, bu yazida Ermenistan Cumhuriyeti ve onun ishghalchi siyasetleri yerine Ermeni Lobisi „lobihaaye Araamane“ yazmada Mashallah Selimi hanki zaati alilere xidmet etmek isteyir deye bu meselenin yorumunu oxuculara buraxiriq.

Mashallah Selimi ve onun Farschi Teshkilatlarda olan hemrezmlerine demeliyik: Azerbaycan ve Iran Memaliki Mehrusesindeki Fars müstemlekechiliyi altinda yashayan milletlerin düshmeni ilk merhelede Fars shövenismi ve müstemlekechiliyidir. Demek, Azerbaycan Milli faallari Iran Memaliki Mehrusesinde bir milleti choxlughunu teshkil eden o milletin inanciyla deyil, Fars shövenismi ve müstemlekechiliyiyle teref hesabdirlar.

Teokratik hakimiyyet, bashlarinda Hashemi Refsencaninin abasinin altina sizmish Fars shövenistleri Ermenistana Azerbaycan Millet meselesinden yola chixaraq qardashliq munasibeti besleyerek öz anayasalarinda olan 15 ve 19’uncu bendin de emel olmasina meine’chilik töredirler. Iran seraseri sol teshkilatlari da qurulduqlari günden beri milli mesele üzere ve bu meselenin hell olunmasi üchün hech ne etmemish ve bu teshkilatlarin bir chox üzvleri de Azerbaycanlilardan ibaret oldughuna baxmayaraq Azerbaycanlilarin dilinde öz hemteshkilatchilarina ehtiram da olsun deye bir yayin orqani yaratmamishlar.

Demek, shövenism deyilen yeyilecek ve ichilecek bir shey deyil, bu teshkilatlardaki Azerbaycanlilari shuur ve menlik baximindan bende cheken ve onlara öz milli teshkilatlarini yaratmagha ve milli orqanlarini qurmagha imkan tanimayan bu teshkilatlardaki Fars shövenistleri deye düshünülmelidir. Demek, Mashallah Selimi Cenablari lay layi basha düshürse, ilk önce öz düshünce ve milli mensubiyyetine uyqun Azerbaycan teshkilatini yaratmali, sonra bashqa milletlerde oldughu kimi bir Azerbaycanli olaraq bashqa düshüncelerin Azerbaycan milletine ne vereceyi ve nece olarsa daha yaxshi ola biler deye fikir yeritmelidir.

Qaynaq: http://www.iran-chabar.de/1383/04/06/salimi830406.htm

Isiq Sönmäz


	Azerbaycan Millet Meselesi ve Mashallah Selimi! Bilindiyi kimi 1813’den, Ruslarin Azerbaycan serhedlerini tecavüze me’ruz qoydughu günden, Azerbaycan Millet Meselesi, ve Azerbaycan Teceddüdlük hereketinden sonra Iran Memaliki Mehrusesinde Qacar sülalesinden olan Ehmed shah Riza Xan ve Ingilislerin kömeyiyle hakimiyyetden düshdükden sonra Güney Azerbaycan Fars shövenistlerinin eline kechdiyi günden, Güney Azerbaycan meselesi hell olmaq deyil, dolashiq bir qatma kimi düyün üstüne düyünler vurulmush. Bu meselenin düyünleri achilmadan bashqa düyünler de eklenmish duruma chatmishdir. Bu arada Azerbaycan millet ovladlari icherisinde bu meseleni hell etmek üchün fikir yormalar davam etmekdedir. Ancaq bu fikir yorumlamalar ve yanashmalar be’zen gülünc boyutlara da chatir. Kechmish illerde milli meseleye terqib olan Mashallah Seliminin Azerbaycan millet meselesine yanashmasinin be’zi pasajlarini Babek Qalasi münasibetiyle birlikde oxuyacayiq. Mashallah Selimi Iranda Milli meseleni bir ideolojik sethe yendirerek ashaghida göreceyiniz kimi quru sözle xalqlar arasi düshmenlik olmasin deye özünü ifade etmeye chalishir, oxuyuruq: “Aadamhaaye amaame besar baa ranghaaye sabz u sefid u siyaah va abaapushaani risho az nasle hamaan mohaacemin bar in keshvar va az comle bar Azerbaycan farmaan miraanand ke baa kami eghmaaz mitavaan goft: dar sharaarat va zedde Azerbaycani budan dast kami az xolafaaye Arab va ghaaratgaraane aan dovre nadaarand”. Yuxaridaki ibaretlerden belli oldughu kimi burada Fars edebiyyatinda kök salmish Ereb düshmenliyi özünü achiqcasina gösterir. Demek, Abbasi Xilafetini ve Islam dinini Ereb etnosuyla enyileshdirmeye chalishmaq Fars shövenistlik edebiyyatinda yayqin görünmekdedir. Demek, demokrasi namine bir qurup ve sinifin xilafetini bir etnosa nisbet vermek düzgün görünmediyinin yanisira dünya ictimaiyyetini avamferibliye teshviq etmeden ve kechmishdeki shahid oldughumuz özge ideolojilere qurban vermeden bashqa hech neye xidmet ede bilmez. Demek, Iran Memaliki Mehrusesindeki Fars shövenismine arxalanmish teokrat hakimiyyeti Abbaasi Xelifeliyiyle etnos baximindan eynileshdirmek (.. rishu az nasle hamaan mohaacemin) özü de elm alemine ziddiyetlik hesab olunur. Bu da Mashallah Selimi beyin dashidighi ideolojik xetaden törene biler. Göründüyü kimi bu xetalar Fars edebiyyatinda yayqin oldughu üchün belirli bir ideolojiye de mehdudlashmir. Bilindiyi kimi Ereb ve Türk etnosunu ashaghilamaq Fars edebiyyatinda olduqca yayqindir. Mu’elif özü Türk oldughu üchün yalniz Ereb varyantini Irane Merze Por Gohar üchün qurban etmeye chalishmishdi deye düshüne bilerik. Göründüyü kimi gene de Iran Memaliki Mehrusesinde milli zülmü kökden hell etmek yerine ictimaiyyeti belirli bir qishrin ve tebeqenin eleyhine seferber etmeye chalishirlar. Belelikle, meseleni hell etmek ictimaiyyete achiqlanmir ve dolayili olaraq xermen ve’desi verirler. Bu da kechmish 80 ilde Iran Memaliki Mehrusesi üchün fikir yoran be istilah aydinlarin xidmeti olmush. Yuxarida „az nasle hamaan mohacemin“ ibaretini oxuduqda dünyaya sepelenmish ve Azerbaycanda da bu milletin ayrilmaz terkib hissesi olan “Saadat“ insanin zehninde canlanmish olur. Indi sorqu sual bu: -Kechmish 80 ildeki aghirliqli Fars shövenist edebiyyatiyla qidalanmish bu beyinler bu saadatlar üchün ne yuxu görmüshler? Ve ya Iran Memaliki Mehrusesindeki milletler, inandiqlari islam ve qurana ne hedde özgeleshmish veziyyetdedirler ki, Xelife Mo’tesimin zorakilighini bu ictimaiyyete xatirlatdiqda bu insanlar öz inanclarindan uzaqlasha ve ona göz yuma bilsinler? Göründüyü, Azerbaycan aydini hele de kim oldughunu ve kimin elinden kötek yediyini anlamada chetinlik chekir. Demek sekular bir nizam deyildikde insanlarin inanclarina hörmetsizlik basha düshünülmemelidir (bu ifadeler Mashallah Beyin orjinal yazisinda ashkar casina görünür, yazimizin hovselisinden xaric oldughu üchün feqet ishare olunur. >„… va yaa Dine Islaam chenin dine paakist, ammaa laabihaa aalude ash mikonand“). Milletler meselesi gözlüyünden baxilirsa, Iranda teokratik bir sistimin hakim oldughuna baxmayaraq iqtisad ve muaarifchilik baximindan Iran Memaliki Mehrusesinde Fars müstemlekechiliyi ve Fars shövenismi hakimdir. Bu müstemlekechilik Fars olmayan milletlerin yer alti qaynaqlarindan tutmush beyinlerine kimi bu milletleri puchlugha doghru sörüklüyerek bunlardan bir Fars etnosu qurashdirmaq ve bashqa dil ve medeniyyetleri bütünlükle yox etmeye chalishir. Demek yalanchi Pan-Iranistler özlerine düshmen kimi gösterdikleri bu Islam Iran Memaliki Mehrusesine Ereb Dil ve Kültürü deyil, Fars Dil ve Kültürü yanisira Fars Müstemlekechiliyinin xidmetindedir. Bu müstemlekechilik Irandaki Ereb etnosunu da bashqa etnoslarla beraber yox etmeye chalishir. Demek bu Ereb ve Islam ishghalchilighi deyil, Fars ishghalchilighi demekdir. Göründüyü kimi millet üchün aghliyiram diye Iran Memaliki Mehrusesindeki Fars olmayan milletleri yuxuya verme hanki cinayetlerle neticelene biler. Gene de oxuyuruq: „teyye maahhaaye gozashte besyaari az faalin melli Azerbaycan baa nevishtane naame be mas’uline Cumhuriye Islaami shekaayate Dashnakhaa raa pishe aanhaa borde va az aanhaa xaahaane asir na shodan dar daste labihaaye Araamane shode va ahqaaqe huquqe xalqe Azerbaycan raa az xulafaaye hakem taqaazaa karde and.“ Bu üsteki ibaretleri Iran Memaliki Mehrusesinin toxushunu tanimayan birisi oxursa, Azerbaycan Milli faallarini olduqca aghildan ve shuurdan yetersiz qeleme ala biler. Demek, bu yazida Ermenistan Cumhuriyeti ve onun ishghalchi siyasetleri yerine Ermeni Lobisi „lobihaaye Araamane“ yazmada Mashallah Selimi hanki zaati alilere xidmet etmek isteyir deye bu meselenin yorumunu oxuculara buraxiriq. Mashallah Selimi ve onun Farschi Teshkilatlarda olan hemrezmlerine demeliyik: Azerbaycan ve Iran Memaliki Mehrusesindeki Fars müstemlekechiliyi altinda yashayan milletlerin düshmeni ilk merhelede Fars shövenismi ve müstemlekechiliyidir. Demek, Azerbaycan Milli faallari Iran Memaliki Mehrusesinde bir milleti choxlughunu teshkil eden o milletin inanciyla deyil, Fars shövenismi ve müstemlekechiliyiyle teref hesabdirlar. Teokratik hakimiyyet, bashlarinda Hashemi Refsencaninin abasinin altina sizmish Fars shövenistleri Ermenistana Azerbaycan Millet meselesinden yola chixaraq qardashliq munasibeti besleyerek öz anayasalarinda olan 15 ve 19’uncu bendin de emel olmasina meine’chilik töredirler. Iran seraseri sol teshkilatlari da qurulduqlari günden beri milli mesele üzere ve bu meselenin hell olunmasi üchün hech ne etmemish ve bu teshkilatlarin bir chox üzvleri de Azerbaycanlilardan ibaret oldughuna baxmayaraq Azerbaycanlilarin dilinde öz hemteshkilatchilarina ehtiram da olsun deye bir yayin orqani yaratmamishlar. Demek, shövenism deyilen yeyilecek ve ichilecek bir shey deyil, bu teshkilatlardaki Azerbaycanlilari shuur ve menlik baximindan bende cheken ve onlara öz milli teshkilatlarini yaratmagha ve milli orqanlarini qurmagha imkan tanimayan bu teshkilatlardaki Fars shövenistleri deye düshünülmelidir. Demek, Mashallah Selimi Cenablari lay layi basha düshürse, ilk önce öz düshünce ve milli mensubiyyetine uyqun Azerbaycan teshkilatini yaratmali, sonra bashqa milletlerde oldughu kimi bir Azerbaycanli olaraq bashqa düshüncelerin Azerbaycan milletine ne vereceyi ve nece olarsa daha yaxshi ola biler deye fikir yeritmelidir. Qaynaq: http://www.iran-chabar.de/1383/04/06/salimi830406.htm Isiq Sönmäz
Yazı haqqında nəzər veriniz!		يازي حاققيندا نظر وئرينيز!