گونتای   

   

       1985- جی ایلده تبریز طیبب اونیوئرسیتئتیندن کنارلاشدیریلدیم. دوشوندوم کی، بلکه قاچاق یوللا گئدیب باکیدا تحصیلیمه داوام ائدیم. بیر گئجه سرحددی کئچیب و "سوویئت"  عسگرلرینه تسلیم اولدوم. اوچ آی زینداندا ساخلاییب آراشدیردیلار. سونرا دا گئری قایتاردیلار. محبوس اولدوغوم داریسقال اوتاغین دیشارییا کیچیک بیر باجاسی وار ایدی. او باجادان دیشارییا باخماغا چالیشیردیم. بیر گئجه دهشتلی کولک اسدی، توفان قوپدو، مؤحکم یاغیش یاغدی. صاباحی ایسه گونشلی بیر هاوا اولدو. او گون چوخ چتینلیکله بیر آنلیغا باجادان دیشارییا باخا بیلدیم. او توفانلی گئجه زیندانین اطرافینا ساریلمیش تیکانلی مفتیله بیر قوش اورگیندن ایلیشیب و... اؤلموشدو .

 

 

 

 

یئرله گؤی آراسیندا

 

          قارا بولودلار بیر بیرینه ائله ضربه لر ائندیریردیلر کی، گؤیلرده کی  شاققیلتی، گورولتو کایناتی سارمیش و چیلغین دالغالارین، هوندور ذیروه لردن اؤزونو دره لرین درینلیکلرینه چارپان چاغلایانلارین (شلاله لرین)، سئللرین سسی ائشیدیلمز اولموشدو

          حتّی ذیروه لردن، داغلارین سینه سیندن قوپوب گورهاگورلا دره لره یووارلانان قایالارین دا گورولتوسو ائشیدیلمیردی. گؤیون شیددتلی گورولتوسوندان داغلارین بئینی داغیلیردی. کوله گین ضربه سیندن، یئرین درین قاتلاریندا کؤک سالمیش چینارلارین بئلی اه ییلمیشدی. گؤیده ائله بیر توفان قوپموشدو کی، یئر حیاتی، یئر حادیثه لری اونودولموشدو. یئرین یازغیسی (طالعی) گؤیده کی  فیرتینالی حادیثه لرین گئدیشاتیندان آسیلی قالمیشدی. گؤیون هر طرفینده بولودلار آراسیندا گرگین دؤیوشلر، چارپیشمالار، ساواشلار گئدیر، دامار دامار ایلدیریملار چاخیردی. بولودلارین باغریندان قوپان ایلدیریملار بعضا یئرین کؤکسونه اود قویوردو

          قارانلیق. قارانلیق دا بو دهشته قاریشدی. بولودلار، قارانلیق، دومان، چن، کولک، قارسیرغا و ایلدیریملار. سانکی گؤیلرده کی  گه زه گه نلر (سییاره لر) و اولدوزلار اؤز محوریندن چیخیب بیر بیرینه گیرمیشدی. بیر آندا سانکی گؤیون بوتون دامارلاری قیریلدی و عصبلرینده دولاشان سولار یئره تؤکولمه یه باشلادی. گؤی یئره تؤکولوردو

          داغلارین سینه سیندن قوشلار اوچماغا باشلادیلار. یئرده قرار توتماق مومکون دئییلدی. گؤیلر غضبیندن واز کئچنه قدر اونلار یئرله گؤی آراسیندا یاشامالییدیلار. اوچوش باشلادی... 

          گرگین مقاملاردا بوتون داخیلی قوووه لر سفربر اولاراق بیر نؤقطه ده مرکزلشیرلر. هدف، تهلوکه دن کئچمکدیر.  

          داغلارین بئینینی سؤکن گؤی گورولتوسوندا، چینارلارین بئلینی  اه یه ن توفاندا اوچماق! اوزو کوله یه اوچماق! قوشلارین قانادلارینی کولک آز قالا قانیریب قیریردی.  توفان شیددتلندیکجه تنفس ائتمک ده چتینله شیردی. اوچوش چوخ آغیر آغیر داوام ائتمکده ایدی. گؤیده کی  گرگینلیک و توفانین شیددتی گئت گئده آرتیردی

          اوزون مدت یئرله گؤی آراسیندا اوچماق، یاشاماق لازیم ایدی. اونلارین طالعیی بو تهلوکه لی اوچوشدان آسیلی ایدی. توفانلی بیر گئجه ده بیلینمز بیر دییارا، مجهول بیر سمته دوغرو اوچوش. یئر، اؤلوم مکانینا دؤنوشموشدو. گؤی، ال چاتمازلیغیندان باشقا وحشیجه سینه قه هه رلنمیشدی. بعضا ایلدیریملار قوشلاری یاندیریب یاخاراق کوله دؤندریردی. یالنیز ایلدیریم ایشیغیندا اونلار بیر بیرینی گؤره بیلیردی. کولک و گؤی گورولتولاری سسلری نین ائشیدیلمه سینه مانع اولوردو.  

          عؤمرونده بیرینجی دفعه  اولاراق بئله بیر تهلوکه ایله اوز اوزه گلن قوشجوغاز  بوتون گوجو ایله دیره نیشه، اؤلوم-دیریم ساواشینا قالخمیشدی. توفانلا دؤیوشمک، یاشاماق اوچون یئرین و گؤیلرین غضبینه قالیب گلمک گره کیردی. اوزون مدت ایدی اوچماقدا ایدی. مباریزه عزمی یورغونلوغونو اونوتدورموش اولسا دا سینه سی گؤینه ییردی. آرد آردا ایلدیریملار چاخدی. گؤز گزدیریب اطرافیندا آرخاداشلارینی گؤرمز اولدو. دئمک کی، قوشلار بیر بیریندن خبرسیز بیلینمز بیر سمته طرف اوچورموشلار. تکلیک اورگینی سیخدی، کؤوره لدی. حیسس ائتدی کی، قوووه سی توکه نیر و یئره ائنیر. آنجاق خاطیرلادی کی، یئر اؤلوم مکانیدیر. اؤزونه گلدی

         فیکیرلشدی:"یئنی یئتمه اولاندا نه اولار، توفانلا دؤیوشمک اوچون یالنیز گوج دئییل، هم ده مودریکلیک و اینانج لازیمدیر. بعضا ائله آنلار اولور کی، حیاتین بوتون تهلوکه لی، اؤلومجول حادیثه لری قارشیسیندا تک تنها قالیرسان. ذاتا بو دهشتلی توفاندا هر کس اؤزونو قورتارماغا چالیشمالیدیر، هم ده بئله مقاملاردا باشقاسیندان یاردیم گؤزله مک دوغرو اولماز. "

          بو دوشونجه لر اونو گوجلندیریردی: "هم توفانلا دؤیوشمه لی، هم ده اؤز ایچیمده کی  قورخو حیسسینه، کیمسه سیزلیک، قریبلیک و یالنیزلیق دویغوسونا قالیب گلمه لییم. " 

          اؤز ایچینده کی  کیملیگینه، فیطرتینه یابانجیلاشانلار،اؤزگه لشنلر میلیونلارین ایچینده ده اؤزونو یالنیز حیسس ائده ر. بؤیوکلوک، یالنیزلیق دویغوسونون دوغوردوغو ضعیفلیگی اورتادان قالدیرماقدیر.  

          کیچیک قوشون وارلیغینی ساران، قانینا هوپان بو دویغولار، بو دوشونجه لر اونون ایچینده انرژییه، گوجه دؤنوشور و قانادلارینی گوجلندیریردی. اؤز ایچینده اینانج آدلی بیر گوج قایناغی بولماقدا ایدی. یاشامی اوغرونا ساواشاراق قازانما اینانجی.

"توفاندان دوغولموشلار"، "توفان قوشلاری..."  کیمی سؤزلری چوخ ائشیتمیشدی، آنجاق ائشیتدیکلرینی یاشامادیغی اوچون قاورایا بیلمه میشدی. بیر چوخ بیلگیلر حیاتین سیناقلاریندان کئچدیکدن سونرا تجروبه یه دؤنوشور. هر کسین اؤز فردی تجروبه سی اولمالیدیر. بو فردی تجروبه لر داها سونرا فردی منقیبه نی تشکیل ائدئر. کیچیک قوش اؤز حیات تجروبه لرینی ساواش اورتامیندا یارادیردی

         اؤزونو توفان قوشو تصوور ائدیردی. غلبه یه یه اولان اینانجی گوجلندیکجه تهلوکه لی یاشامین لذتلی، دادلی، اوموتلو اولدوغونو بوتون وارلیغی ایله قاوراییر، حیسس ائدیردی. بوتون دهشتلرله، زوراکیلیقلارلا دؤیوشمک و یاشاماق! یاشاماق بودور.  

          سسسیز و گؤزل یاشیللیقلاردا، داغلاردا، مئشه لرده کئچیردیگی توردئش حیات طرزی آرتیق اونون اوچون بئزیکدیریجی گؤرونوردو. حیاتین جیدییتی و معناسی اولومسوزلوقلارلا دؤیوشمک و گرکن اولوشوملاری ساغلاماقدیر.    اولوشومسوزلوق و دورغونلوق اؤلومه بنزر بیر دورومدور.

          قانادلاری برکیییردی. گئجه نین قورخونج قارانلیغی، گؤیلرین غضبی اونون اوچون عادیلشیردی. اؤزونه اینام اونو توفانلی شرایطدن، موحیطدن داها یوکسکلره قالدیریردی. بو اینانج اونون سارسیلماز ایراده سینه دؤنوشور و داها دا گوجلنمه سینه سبب اولوردو. بو گوج بولودلارین، توفانین، قاسیرغانین گوجوندن اوستون ایدی. کیچیک قوش اؤزونو تام باغیمسیز و باغیمسیزلیغی اوغرونا موجادیله آپاران قودرتلی بیر وارلیق کیمی سانیردی. اؤزگورلوک عشقی ووجودونو سارمیشدی. فیرتینالی یاشام، حیاتینین تهدید ائدیلمه سی اونا اؤزگورلوک مفهومونون نه اولدوغونو آنلادیرد: " آه ... ائی اؤزگورلوک سن نه دادلی بیر یاشاییشسانمیش، بیلیرم بو توفانلارین آرخاسیندا ساخلیسان، ائی توفاندان صونراکی اؤزگور یاشاییش سنه واراجاغام، سنه قوووشاجاغام، سنی قازاناجاغام.. ائی موتلولوغومون قایناغی، ائی حیاتیمین آنلامی"  کیمی گیز دولو ایستکلرین دامارلاریندا آخدیغینی حیس ائدیردی. گئرچک حیاتی نین توفانلا مباریزه یه گیردیگی آندان اعتیبارن باشلادیغینی دوشونوردو. ان ده یرلی وارلیغی اولان حیاتی الیندن آلینماق اوزره ایدی. حیاتینی آسانلیقلا تسلیم ائتمک ایستمیردی. حیات تسلیم ائتمک اوچون دئییلدیر، یاشاماق اوچوندور.    حیات اؤلومله بیتمیر. آنجاق یاشایانلار اؤلومه لاییق اولورلار. سوروننلر اولمورلر، محو اولورلار.

          قهرمانلیق، ایچ دونیادا گیزلین اولان ایمکانلاری کشف ائدیب و بو ایمکانلاری جسارتلی بیر شکیلده گئرچکلشدیرمکدیر. ایچ دونیانین ان درین قاتلاریندا بارینان گیزلین ایمکانلار. بو ایمکانلارین اورتایا چیخماسی اوچون ایضطیرابلار، عذابلار یاردیمچی اولورلار، لاکین ان اؤنملی اولان ایسه سارسیلماز بیر ایراده یه صاحیب اولماقدیر. اومودسوزلوقلارین قارشیسیندا دایانان و اومودسوزلوغا قارشی هوجوم ائتمه اؤزللیگینه صاحیب اولان سارسیلماز ایراده. تهلوکه حیاتین ایچینه نفوذ ائتدیگی زامان ایچ دونیادا گیزلین ایمکانلار سورعتلی شکیلده سفربر اولور. تهدید ائدیلن اؤز ایچینده کی  بو سونسوز ایراده یه حئیران قالیر. اؤنملی اولان تسلیمییت دویغوسونو، دیره نیشسیز اؤلومو یاخین بوراخماماقدیر.  

          گئجه نین ظولمت چاغیندا، زامانین و مکانین ایتدیگی، ایتیریلدیگی بیر واختدا غریبه  دویغولار اونون ایچ دونیاسینی ایشیقلاندیریردی:  " عادی حیات آشاغیلانمیش، اولسا اولسا اورتا تورلر اوچوندور. عادی حیات توفانی سئومیر. توفان عادیلیگین اؤلومودور. عادی حیات تسلیمییتی مباریزه یه، دیره نیشه ترجیح ائدنلره مخصوصدور. غئیری— عادی حیات توفاندان سونرا باشلاییر. توفان غئیری— عادیلیگین محک داشیدیر. "

          راحات اؤلومو گرگین، مباریزه ایچینده کئچن حیاتدان اوستون سایان قورخاق عادیلره توفاندا یاشایا بیلمک عشقی یاددیر. توفانلی حیات بیر یازغی ایسه بو یازغینی اورکله، قورخوسوز اولاراق یاشاماق لازیمدیر. توفانلی حیاتین ایچینه گیرمه جسارتی، تسلیمییتی باشلانقیجدا اؤن گؤرن، اؤنه ره ن قورخو دویغوسونو دف ائدئر.  ایضطیرابلی، عذابلی یوللار. ایضطیرابدان دوغان کدر و کدردن یوغرولان یئتکین دوشونجه لر. کدر اوموتسوزلوق دئییلدیر. کدرلی دوشلرله، دوشونجه لرله ایدراک ائدیلیر وارلیق. حیاتین اؤلوم گتیرن اولایلارلا ساواشینداکی جنگاورلیکدن یارانیر قهرمانلیق. غئیری— عادی حیاتی یاشادیقجا، آنلادیقجا باطین ده گئنیشلر. ایچ دونیانی داریسقاللیقدان قوتاریب انگینلییه قوووشدوران موجادیله ایله ایچ ایچه کئچن یاشاییشدیر. بؤیوکلوگون توفاندان کئچید مرحله سی وار

         ...بو دویغولارلا، ووقارلا، توفانلا ساواشا ساواشا اوچوردو... 

          بیردن اورگینده آغیر بیر سانجی حیسس ائتدی. اؤزونه گوج وئردی کی، اوچوشا داوام ائتسین، آنجاق کؤکسو سؤکولدو و نسه اورگینه سانجیلدی. بیر آز اؤنجه اوشویه ن آیاقلاری اورگی نین قانی ایله ایسیندی. اورگینده کی  سانجیدان، کؤکسونده کی  یاندیریجی آغریدان دا داها آغیر بیر تأسوف حیسسی بوتون ووجودونو ساردی: "من بو یولو سونونا قدر گئتمک ایسته ییردیم، بو نه ایدی اورگیمی دلدی؟! "  

          اورگیندن قان داملادیقجا گؤزلری و آیاقلاری یومولوردو. اؤلوردو... 

          اؤلورکن ده یئنه ده غریبه  خیاللارا دالمیشدی:  " آه... من اؤلورم...اؤلوم بئله ایمیش؟! بو کی بیر او قدر ده قورخونج دئییلمیش. بو، یالنیز آغریدیر، آغری. توفان باشلانغیجینداحیسس ائتدیگیم آغری و دهشت بوندان داها قورخونج ایدی. بو نه حیکمتدیر؟  دئمک کی او زامان، توفانلی حیاتدا من اؤزومو یئنیدن دوغدوم. توفاندا کئچن حیاتیم بویونجا اؤز ایراده مین، اؤز روحومون یارادیجیسی و معماری اولدوم، اؤز روحومون ذیروه سینه یوکسلدیم..."

صون نفسینده بیلینمز و آنلاشیلماز تلفظلر دیلینده دولاشیردی : "م...ه...ن  حیاتی ...گ...و...ن...ت...ا... "  

          او، سون داملا قانینا قدر، داخیلن توفانلا دؤیوشه دؤیوشه، اوچوش و اؤزگورلوک خیالی ایله اؤلوردو... 

          ایلدیریملار چاخیردی. قارانلیق، دومان، چن، بولودلارین موحاریبه سی داوام ائدیردی... 

  1993- باکی 

   

 

 
 
     

 


 Materiallardan istifadə zamanı qaynağa istinad vacibdir
استفاده از مطالب دورنا با ذكر منبع بلامانع است
www.durna.info | durna@durna.se